Matura z angielskiego

Matura pisemna oraz ustna z języka angielskiego to jedne z egzaminów obowiązkowych dla absolwentów szkół ponadpodstawowych. Egzaminy odbywają się w maju, a dokładne daty CKE ogłasza w komunikacie dyrektora do 20 sierpnia poprzedniego roku szkolnego. W tym artykule znajdziesz najważniejsze informacje o egzaminie dojrzałości z języka angielskiego oraz wskazówki, jak się do niego przygotować.

Przed maturą czeka uczniów egzamin ósmoklasisty z angielskiego, któremu poświęciliśmy osobny poradnik.

Najważniejsze informacje w skrócie

Dane na podstawie Informatora o egzaminie maturalnym z języka angielskiego (CKE). Egzaminy odbywają się w maju, a dokładne daty CKE ogłasza w komunikacie dyrektora do 20 sierpnia poprzedniego roku szkolnego.

Matura z angielskiego: to musisz wiedzieć

Egzaminy pisemne z języka angielskiego na poziomie podstawowym i rozszerzonym odbywają się w maju, w terminach podanych w komunikacie dyrektora CKE o harmonogramie.

Egzaminy ustne z języków obcych nowożytnych są przeprowadzane zwykle w drugiej połowie maja.

Absolwenci szkół lub oddziałów dwujęzycznych są zobligowani do przystąpienia do egzaminu pisemnego z wybranego języka obcego na poziomie dwujęzycznym w ramach przedmiotu dodatkowego.

Matura jest przeprowadzana w Formule 2023. Od 2025 roku zakres egzaminu wyznacza podstawa programowa w brzmieniu z 2024 roku. Odrębne wymagania egzaminacyjne obowiązywały wyłącznie w sesjach 2023 i 2024. Od zdających oczekuje się znajomości języka na poziomie:

– B1, a w zadaniach sprawdzających rozumienie B1+, w przypadku matury na poziomie podstawowym

– B2, a w zadaniach sprawdzających rozumienie B2+, w przypadku matury na poziomie rozszerzonym

– C1 w przypadku matury na poziomie dwujęzycznym

Podane poziomy bazują na skali ESOKJ, czyli Europejskim Systemie Opisu Kształcenia Językowego, o którym więcej piszemy w artykule poświęconym CEFRowi.

Jak przebiega matura pisemna z angielskiego?

Egzamin pisemny z języka angielskiego polega na wypełnieniu arkusza egzaminacyjnego w przeciągu 120 minut. Egzamin jest obowiązkowy i składa się z 4 części:

1. Rozumienie ze słuchu
   • Polega na rozwiązaniu w sumie 15 zadań na podstawie odsłuchanych nagrań.
   • Obejmuje zadania zarówno zamknięte jak i otwarte.
   • Sprawdza umiejętności w zakresie rozumienia ze słuchu.
2. Rozumienie tekstów pisanych
   • Polega na rozwiązaniu 20 (na poziomie podstawowym) lub 18 (na poziomie rozszerzonym) zadań na podstawie zawartych w arkuszu tekstów.
   • Teksty różnią się długością i poziomem trudności w zależności od wybranego poziomu egzaminu.
   • Sprawdza umiejętności w zakresie rozumienia tekstów pisanych.
3. Znajomość środków językowych
   • Polega na rozwiązaniu 13 (na poziomie podstawowym) lub 14 (na poziomie rozszerzonym) zadań na podstawie zawartych w arkuszu tekstów.
   • Obejmuje zadania zarówno zamknięte jak i otwarte takie jak:
     • Zadanie z lukami
     • Transformacje
     • Słowotwórstwo
     • Tłumaczenie
     • Gramatykalizacja
     • Set leksykalny

4. Wypowiedź pisemna
   • Polega na napisaniu tekstu – wypowiedzi pisemnej – zgodnie z poleceniem zawartym w arkuszu.
   • Na poziomie podstawowym należy samodzielnie napisać tekst użytkowy, np. list prywatny, e-mail lub wpis na blogu. Na poziomie rozszerzonym należy samodzielnie napisać tekst argumentacyjny, np. list formalny, rozprawkę, artykuł publicystyczny.
   • Wymagana liczba wyrazów różni się w zależności od poziomu: poziom podstawowy 100–150 wyrazów, poziom rozszerzony 200–250 wyrazów. Dolna granica jest tu równie ważna jak górna, o czym piszemy niżej.

Podczas oceny wypowiedzi pisemnej sprawdza się i punktuje następujące elementy:

_

Ile punktów za co, czyli jak egzaminator czyta Twoją pracę

Wypowiedź pisemna to tylko jedno zadanie, ale odpowiada za jedną piątą wyniku całego arkusza: 12 punktów z 60 na poziomie podstawowym. Warto wiedzieć, za co dokładnie są przyznawane.

Najwięcej punktów jest więc do zdobycia za treść, czyli za to, czy odniosłaś lub odniosłeś się do wszystkich podpunktów polecenia i czy każdy z nich został rozwinięty. Dopiero potem liczy się język.

Progi, które potrafią wyzerować całą pracę

To najczęstszy sposób na stratę kilkunastu punktów i rzecz, o której na lekcjach mówi się za rzadko. Informator CKE podaje twarde progi długości.

Jest też próg, o którym mało kto wie, a który działa na Twoją korzyść: na poziomie rozszerzonym maksymalną liczbę punktów w kryterium zgodności z poleceniem może dostać praca mieszcząca się w granicach 180–280 wyrazów. Polecenie mówi o 200–250, ale kilkanaście wyrazów mniej lub więcej nie odbiera punktu za długość.

CKE nie przewiduje punktów ujemnych za przekroczenie górnego limitu. Praca dłuższa może być oceniana we wszystkich kryteriach, ale każdy dodatkowy akapit to kolejne okazje do błędu językowego, więc nie warto pisać na zapas.

Jak nie stracić punktów na treści

• Każdy podpunkt polecenia to osobne punkty. Pominięcie jednego z czterech podpunktów na podstawie albo jednego z trzech elementów na rozszerzeniu to pewna strata.
• Jedno zdanie to za mało. Rozwinięcie w jednym zdaniu bywa uznane za brak rozwinięcia. Każdemu podpunktowi poświęć dwa lub trzy zdania i osobny mini-akapit.
• Trzymaj się formy. Jeśli polecenie mówi o wpisie na blogu, a napiszesz list formalny, praca może zostać zakwalifikowana na poziom zerowy we wszystkich elementach formy.
• Policz wyrazy. Na egzaminie nie ma licznika, więc policz je na brudno, zanim przepiszesz pracę na czysto.
• Zostaw pięć minut na sprawdzenie. Najczęstsze błędy, które łatwo wyłapać na końcu, to brak końcówki -s w trzeciej osobie, zgubiony przedimek i czas przeszły tam, gdzie powinien być Present Perfect.

Przykładowa wypowiedź pisemna: poziom podstawowy

Polecenie: byłaś lub byłeś na szkolnym wyjeździe językowym do Wielkiej Brytanii. Napisz wpis na blogu, w którym opiszesz, gdzie mieszkaliście, jak wyglądały zajęcia, co podobało Ci się najbardziej i co zaskoczyło Cię negatywnie. Poniżej praca na 138 wyrazów.

Co tu punktuje: wszystkie cztery podpunkty polecenia są rozwinięte po dwa lub trzy zdania, praca ma 138 wyrazów, czyli bezpiecznie w przedziale 100–150, rejestr jest nieformalny, a zakończenie z zachętą do komentarza jest typowe dla wpisu na blogu. Zwroty takie jak which turned out to be, nothing like I had expected czy just go for it podnoszą ocenę zakresu środków językowych.

Ten sam temat jako e-mail do kolegi zaczynałby się od Hi Tom, i kończył Write back soon, XYZ, a zamiast zachęty do komentarza pojawiłoby się pytanie do odbiorcy, na przykład What about you? Have you ever been on a trip like this? Więcej wzorów i zwrotów zebraliśmy w artykule E-mail formalny i nieformalny po angielsku.

Przykładowa wypowiedź pisemna: poziom rozszerzony

Temat: niektórzy uważają, że szkoły powinny zrezygnować z zadawania prac domowych. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz argumenty za i przeciw oraz wyrazisz własne stanowisko. Poniżej praca na 232 wyrazy.

Co tu punktuje: teza postawiona we wstępie w formie pytania, po dwa rozwinięte argumenty na każdą stronę, każdy z przykładem, wyraźne stanowisko w zakończeniu i długość 232 wyrazy, czyli w przedziale, który daje maksimum za zgodność z poleceniem. Zwroty What is more, On the other hand, All things considered porządkują tekst i podnoszą ocenę spójności.

Ten sam temat jako artykuł publicystyczny wymaga tytułu, bezpośredniego zwrotu do czytelnika (Be honest: when did you last finish your homework before midnight?) i swobodniejszego rejestru, a jako list formalny zacząłby się od Dear Sir or Madam,, celu listu w pierwszym akapicie (I am writing to express my concern about…) i kończył Yours faithfully. Jeśli wybierasz artykuł, zajrzyj do naszego poradnika Jak napisać artykuł po angielsku.

Ściąga do pobrania: zwroty do wypowiedzi pisemnej

Przygotowaliśmy jednostronicową ściągę ze zwrotami ułożonymi według funkcji: rozpoczęcie, przedstawienie argumentu, kontrargument, przykład, podsumowanie i zakończenie, osobno dla poziomu podstawowego i rozszerzonego. Na drugiej stronie znajdziesz szkielety trzech form: rozprawki, artykułu i listu formalnego.

Pobierz ściągę PDF (2 strony)

Jak przebiega matura ustna z angielskiego?

Egzamin ustny z języka angielskiego ma na celu sprawdzenie umiejętności absolwentów w zakresie tworzenia, reagowania na i przetwarzania wypowiedzi ustnych. Dodatkowo, ocenie będzie podlegało:

• wiedza o krajach anglojęzycznych, ich społecznościach oraz kulturach
• stosowanie strategii komunikacyjnych oraz kompensacyjnych
• świadomość językowa

Matura ustna z angielskiego trwa około 15 minut i ma formę rozmowy, podczas której zdający/a wykonują zadania przedstawione w wylosowanym zestawie egzaminacyjnym po odbyciu krótkiej rozmowy wstępnej z osobą egzaminującą.

Zestaw egzaminacyjny składa się z:

1. Rozmowy z odgrywaniem roli
   • Czas na zadanie to 4 minuty.
   • Osoba zdająca wraz z osobą egzaminującą wcielają się w rolę wskazane w poleceniu i przeprowadzają rozmowę na dany temat. Osoba zdająca musi odnieść się do czterech elementów podanych w poleceniu oraz odpowiednio rozwinąć swoją wypowiedź.
2. Opisu ilustracji i odpowiedzi na trzy pytania
   • Czas na zadanie to 3 minuty.
   • Osoba zdająca samodzielnie opisuje ilustrację, a jej wypowiedź musi zawierać takie elementy jak: miejsce, osoby, wykonywane czynności.
   • Następnie, osoba egzaminująca zadaje trzy pytania do ilustracji, na które należy odpowiedzieć w wyczerpujący sposób.
3. Wypowiedzi na podstawie materiału stymulującego i odpowiedzi na dwa pytania
   • Czas na zadanie to 5 minut.
   • Osoba zdająca wybiera ilustrację, uzasadnia swój wybór, wyjaśnia powody odrzucenia pozostałych, a następnie odpowiada na dwa pytania osoby egzaminującej związanych z wybraną ilustracją.

Podczas egzaminu ustnego, komisja egzaminacyjna ocenia w określony sposób następujące umiejętności:

• Sprawność komunikacyjna
• Zakres środków leksykalno-gramatycznych
• Poprawność środków leksykalno-gramatycznych
• Wymowa
• Płynność wypowiedzi

A także:

• Adekwatność wypowiedzi do tematu i kontekstu rozmowy
• Zakres pomocy ze strony egzaminującego

Poniżej znajduje się przykładowy zestaw egzaminacyjny matury ustnej z języka angielskiego.

Źródło: Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2022/2023 (dostępny na stronie CKE)

Matura z angielskiego na poziomie dwujęzycznym

Poziom dwujęzyczny to poziom zaawansowany odpowiadający C1/C2 na skali CEFR. Egzamin dwujęzyczny cechuje się wyższym poziomem trudności od tego na poziomie rozszerzonym. Jednak absolwenci, którzy ukończyli szkoły lub oddziały dwujęzyczne są obowiązani do przystąpienia do egzaminu maturalnego z języka obcego na poziomie dwujęzycznym. Więcej informacji o wymaganiach, sposobach oceniania i zadaniach na maturze dwujęzycznej znajdziesz w poniższej części.

Część pisemna

Składa się z takiego samego rodzaju zadań jak egzamin na poziomie rozszerzonym, lecz różni się sposobem oceniania i złożonością zadań. Niektóre sekcje arkusza zawierają większa ilość zadań, a teksty do zadań są dłuższe.

Największa różnica pojawia się jednak w ostatniej części – wypowiedzi pisemnej. Zadanie polega na samodzielnym skomponowaniu oraz zapisaniu tekstu argumentacyjnego liczącego od 300 do 350 słów. Osoba zdająca ma do wyboru dwa tematy podane w arkuszu, a każdy z nich zawiera trzy elementy, jakie powinny zostać uwzględnione i rozwinięte w pracy.

Wspomniany tekst argumentacyjny powinien mieć jedną z poniższych form:

• Rozprawka – wyrażająca aprobatę lub dezaprobatę, podparta argumentami i przykładami
• Artykuł publicystyczny – zawierający opis stanowiska zajmowanego wobec przedstawionego problemu lub zjawiska, może kształtować opinię i zawierać elementy recenzji, sprawozdania, oceny faktów
• List formalny – na przykład list do redakcji lub list mieszkańca do władz miasta

_

Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak poprawnie skonstruować paragraf w języku angielskim koniecznie zajrzyj do tego artykułu – pisanie paragrafu po angielsku.

Wypowiedź pisemna jest oceniana na podstawie elementów treści oraz elementów formy. Aby ułatwić zrozumienie wymagań i tego co powinien zawierać poprawnie napisany tekst, przedstawiamy kryteria w poniższej tabeli.

Część ustna

Wymagania do części ustnej są w zasadzie zbliżone dla każdego poziomu, a jej celem jest sprawdzenie umiejętności komunikacyjnych osoby zdającej. Matura ustna z angielskiego na poziomie dwujęzycznym różni się poziomem trudności i rodzajem zadań.

Zestaw egzaminacyjny składa się z wyłącznie dwóch zadań z czego jedno z poleceń jest zapisane w języku angielskim – co stanowi różnicę względem niższych poziomów trudności, w których polecenia są w całości w języku polskim.

Egzamin na poziomie dwujęzycznym przebiega w następujący sposób:

Zadanie 1.

Odpowiedź na 3 pytania odnoszące się do materiału stymulującego.

• Czas na zadanie to 4 minuty.
• Podział na trzy części: A, B, C.
• Części A i B wymagają jednominutowej wypowiedzi zdającego, a część C wymaga dwuminutowej wypowiedzi. Wypowiedzi muszą odnosić się do zdjęć zamieszczonych w zestawie egzaminacyjnym.

Zadanie 2.

Prezentacja na podany temat oraz odpowiedzi na 3 pytania.

• Czas na zadanie to 10 minut.
• Podział na dwie części: A i B.
• W części A należy wygłosić trzyminutową prezentację na dany temat z uwzględnieniem trzech aspektów wymienionych w poleceniu. Czas na przygotowanie prezentacji to 2 minuty.
• W części B należy odpowiedzieć na trzy pytania od egzaminatora. Osoba zdająca nie ma wglądu do pytań, ale odnoszą się one do tematu prezentacji. Należy odpowiadać na pytania w sposób wyczerpujący oraz prawidłowo nawiązać do wtrąceń osoby egzaminującej proszącej o dodatkowe wyjaśnienia.

Warto pamiętać, że ocenie podlega cała wypowiedź osoby zdającej wraz z rozmową wstępną, która jest przeprowadzana na początku egzaminu.

Poniżej prezentujemy przykładowy zestaw egzaminacyjny matury ustnej z angielskiego na poziomie dwujęzycznym.

Źródło: Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2022/2023 (dostępny na stronie CKE)

Jak rozplanować czas na arkuszu

CKE nie narzuca podziału czasu, ale z doświadczenia naszych lektorów wynika, że ten plan daje najwięcej spokoju i zostawia margines na przepisanie pracy na czysto.

Wypowiedź pisemną pisz jako ostatnią, ale nie zostawiaj jej na resztki czasu. Pięć minut poświęcone na plan, czyli rozpisanie podpunktów polecenia i dobranie do nich zwrotów, zwraca się w punktach za treść i spójność.

Matura z angielskiego: jak się przygotować?

Matura z języka obcego może być dla niektórych bardzo stresującym wydarzeniem. W końcu presja kładziona na egzamin dojrzałości jest duża, a połączona ze świadomością sprawdzania umiejętności posługiwania się nierodzimym językiem może być paraliżująca.

Jednak istnieją pewne sposoby, dzięki którym można obniżyć stres, uspokoić umysł i skoncentrować się stricte na języku w celu zminimalizowania ryzyka popełnienia prostych błędów podczas egzaminu. Jedną z nich jest odpowiednie przygotowanie!

Wskazówki przygotowawcze do matury z angielskiego:

1. Rozplanuj swoją naukę w czasie.

Dobrze wiemy, że nauka na ostatni moment nie jest najlepszym pomysłem. Szczególnie w przypadku nauki języków niemożliwym jest zdobycie pewnych umiejętności w przeciągu nawet 1 miesiąca przed maturą. Dlatego też warto sprawdzić jakie mamy braki w języku angielskim, a następnie wdrożyć plan. Taki plan powinien wyszczególniać kiedy będziemy się uczyć danych zagadnień oraz ile czasu przeznaczymy na uzupełnienie wiedzy i ćwiczenie umiejętności praktycznych.

UWAGA! Aby uzyskać odpowiednie efekty, skonsultuj się ze swoim nauczycielem/nauczycielką języka angielskiego lub innym lektorem/lektorką, którzy zweryfikują Twoje aktualne umiejętności i nakreślą dalszy plan działania. Możesz też umówić się na konsultacje z naszymi native speakerami tutaj.

2. Ćwicz na przykładowych zestawach maturalnych.

To bardzo ważna część przygotowania. Zaznajomienie się z formułą egzaminu, poznanie typów zadań i wypracowanie sposobu ich rozwiązywania jest kluczowe. Ograniczy to Twój stres podczas faktycznej matury, a przede wszystkim unikniesz zaskoczenia, gdy otworzysz pierwszy raz swój arkusz. Ćwicząc na zestawach maturalnych z repetytoriów, czy na udostępnionych maturach z poprzednich lat jesteś w stanie przygotować się na naprawdę wysokim poziomie. Jest także duża szansa na to, że tematy, które samodzielnie powtarzałeś podczas przygotowań, pojawią się i w Twoim zestawie maturalnym!

UWAGA! Aby jeszcze lepiej się przygotować, spróbuj rozwiązywać arkusze egzaminacyjne z poprzednich lat przy ograniczeniu czasowym. Ustaw minutnik lub poproś bliską osobę o zmierzenie czasu. Dzięki temu dowiesz się, ile czasu potrzebujesz na wykonanie poszczególnych zadań.

3. Czytaj na głos.

Nie każdy z nas lubi to robić, jednak przed maturą warto się poświęcić, aby uzyskać jak najlepszy wynik. Mówienie na głos, odpowiadanie na pytania, czy czytanie pomoże Ci oswoić się z maturą w formie ustnej.Będzie to dobra rozgrzewka, podczas której Twój aparat mowy zaadaptuje się do obcych akcentów i intonacji. Dodatkowo, przyzwyczaisz się do brzmienia swojego głosu w obcym języku.

UWAGA! Możesz skorzystać z indywidualnych lekcji/konwersatoriów z native speakerem języka angielskiego. Podczas takich zajęć otrzymasz wiele przydatnych wskazówek odnośnie do poprawnej wymowy, intonacji, a także ogólnych zasad związanych z artykulacją i wygłaszaniem prezentacji. Pamiętaj, podczas matury ustnej ocenie podlega także płynność wypowiedzi oraz poprawna wymowa.

4. Zanurz się w języku angielskim.

Słuchanie podcastów, czytanie w języku obcym, oglądanie filmów z napisami to jedne z metod na zanurzenie się w języku, osłuchanie się z wymową i wzbogacenie słownictwa. Dodatkowo, gdy słuchamy lub czytamy ze sprawdzonych źródeł poszerzamy swoją ogólną wiedzę o świecie i krajach anglojęzycznych. Z własnego doświadczenia wiemy, że czasami ciekawostki, które do nas docierają w sytuacji egzaminacyjnej ratują życie, choć z początku wydawały się mało interesujące.

UWAGA! Wiedza o krajach anglojęzycznych, kulturach i społecznościach to także element końcowej oceny. Warto więc mieć oczy i uszy szeroko otwarte, a nóż zdobyte informacje pomogą wybrnąć z niefortunnego pytania egzaminatora.

5. Intensywny kurs angielskiego dla maturzystów

Jeśli wolisz przygotowywać się do matury z angielskiego pod okiem wykwalifikowanego lektora lub lektorki, zapisz się na intensywny kurs maturalny w choices®. Zajęcia grupowe dla maturzystów i maturzystek mają na celu doszlifowanie umiejętności językowych, weryfikację dotychczasowych postępów w nauce, rozpoznanie słabych punktów i przede wszystkim ćwiczenie zadań egzaminacyjnych w obowiązującej formule. Kurs przygotowujący do matury z języka obcego to próba generalna przed egzaminem majowym, który będzie świetną okazją do nabrania pewności siebie i przełamania bariery językowej.

Skontaktuj się z nami, aby dowiedzieć się więcej!

Teraz już wiesz, jak wygląda matura z angielskiego i czego możesz się spodziewać podczas egzaminów. Za wszystkich maturzystów trzymamy kciuki i życzymy powodzenia!

Najczęstsze pytania o maturę z angielskiego

Ile trwa matura z angielskiego?

Część pisemna trwa 120 minut na poziomie podstawowym, 150 minut na rozszerzonym i 180 minut na dwujęzycznym. Część ustna trwa około 15 minut, niezależnie od poziomu części pisemnej.

Na jakim poziomie jest matura z angielskiego?

Poziom podstawowy odpowiada B1 według skali CEFR, a w zadaniach sprawdzających rozumienie B1+. Poziom rozszerzony to B2, a w rozumieniu B2+. Poziom dwujęzyczny odpowiada C1.

Ile słów trzeba napisać w wypowiedzi pisemnej?

Od 100 do 150 wyrazów na poziomie podstawowym, od 200 do 250 na rozszerzonym i od 300 do 350 na dwujęzycznym. Na rozszerzeniu maksimum punktów za zgodność z poleceniem może otrzymać praca mieszcząca się w granicach 180–280 wyrazów.

Co się stanie, jeśli napiszę za krótką pracę?

Na poziomie podstawowym praca licząca 80 wyrazów lub mniej jest oceniana wyłącznie w kryterium treści, a w pozostałych kryteriach przyznaje się zero punktów. Na rozszerzeniu ten próg to 160 wyrazów i ocena wyłącznie w kryterium zgodności z poleceniem.

Jak oceniana jest wypowiedź pisemna?

W czterech kryteriach: treść lub zgodność z poleceniem (0–5 punktów), spójność i logika (0–2), zakres środków językowych (0–3) i poprawność środków językowych (0–2). Razem 12 punktów, czyli jedna piąta wyniku całego arkusza.

Czy trzeba zdać maturę rozszerzoną z angielskiego?

Do jednego egzaminu na poziomie rozszerzonym trzeba przystąpić, ale nie obowiązuje przy nim próg punktowy. Progi 30% dotyczą egzaminów obowiązkowych na poziomie podstawowym oraz egzaminów ustnych.

Czy matura ustna z angielskiego dzieli się na poziomy?

Nie. Część ustna jest jedna, niezależnie od tego, czy zdajesz tylko podstawę, czy również rozszerzenie. Wyjątkiem jest poziom dwujęzyczny, który ma własny zestaw zadań.

Po więcej ciekawostek językowych zapraszamy na naszego bloga #czytajnas oraz choicowe media społecznościowe!

Milena Bułhak

Anglistka. Na co dzień zajmująca się koordynacją projektów tłumaczeniowych oraz spraw związanych z social mediami. Pasjonatka jazdy konnej, podróży i lotnictwa. Zawsze uśmiechnięta, ciekawa świata i gotowa do podejmowania nowych wyzwań.