Tłumaczenia filmów i nagrań

Tłumaczenie filmów może wydawać się czymś łatwym, jednak ten tok myślenia jest błędny. Tłumaczenia filmów wymagają nie tylko znajomości języka oryginalnego i docelowego, ale również znajomości używanego przez aktorów slangu, kultury kina, świadomości różnic kulturowych oraz konieczności uwzględnienia przez tłumacza ograniczonej ilości miejsca na ekranie i wyważonego doboru słów. Sprawdźmy, jak wygląda proces tłumaczenia filmów i na jakie kwestie należy zwrócić szczególną uwagę.

Przygotowanie napisów do filmu w choices® >>
_

_

Rodzaje tłumaczeń filmów

Tłumaczenia filmów to inaczej tłumaczenia audiowizualne. Składają się na nie aspekty, takie jak: wypowiedzi bohaterów, obraz, napisy, tempo akcji. Tłumaczenia trzeba dostosować do wielu elementów. Są to między innymi tempa wypowiedzi bohaterów, fabuły i zmieniających się scen. To zamawiający ustala, jaki format tłumaczenia filmu zostanie przyjęty, jednak ponieważ tłumacze filmów mają w tej kwestii doświadczenie, mogą oni wskazać najkorzystniejsze rozwiązanie. Istnieją trzy rodzaje tłumaczeń filmów:
_

• Dubbing – oryginalne dialogi są zastępowane przetłumaczonymi dialogami, dostosowanymi do danego języka. Dokonywany jest przekład filmu, a następnie do pracy przystępują dialogiści. Dubbing występuje głównie w tłumaczeniach filmów dla dzieci.
  _
• Lista dialogowa (voice over) – Tłumaczenie filmu jest czytane przez lektora (tzw. voice-over), a w tle słychać oryginalne dialogi. Jest często wykorzystywana do tłumaczenia filmów dokumentalnych. Ta forma tłumaczenia filmów, która rzadko pojawia się za granicą, ale jest popularna w krajach Europy Wschodniej.
  _
• Napisy do filmów – Tłumacz przygotowuje napisy, które następnie są synchronizowane z materiałem i wyświetlane w trakcie seansu, by widz mógł komfortowo skanować tekst, śledząc jednocześnie kolejne sceny. Z napisów do filmów korzystają również osoby niedosłyszące i niesłyszące.
  _

Z czym zmagają się tłumacze podczas tłumaczenia filmów?

Po pierwsze, zacznijmy od tego, na co zwracamy uwagę od samego początku – tytuł filmu. Banalne może okazać się przetłumaczenie jednego lub kilku słów, na które składa się tytuł filmu, jednak zawarcie znaczenia filmu w takiej małej ilości słów, jest problematyczne nawet dla reżysera/producenta. Tłumacz musi przetłumaczyć tytuł na język docelowy, zachowując to znaczenie, a to wcale nie jest łatwe (Przykładowo z języka angielskiego na język polski). Tłumaczenie tytułów filmów wiąże się z marketingową promocja filmu i dopasowaniem tytułu do kontekstu i kultury. Czasami dosłowne tłumaczenie tytułu jest niezgrabne stylistycznie lub np. mało chwytliwe.

Tłumaczenie filmów i nagrań w choices® >>

Po drugie, tłumaczenia filmów są przede wszystkim czasochłonne. Niuanse, detale czy trudności z dźwiękiem mogą sprawić, iż przetłumaczenie jednego odcinka serialu lub sekwencji filmu, zajmuje tłumaczowi kilka dni. Wszystko zależy od jakości dźwięku, tematyki materiału i umiejętności tłumacza. Podczas tłumaczenia filmów często przydają się różnorodne pomocniki, np. programy do tłumaczenia lub słowniki. Doświadczeni tłumacze korzystają z profesjonalnych oprogramowań. Posiadają one wbudowany translator, który pozwala od razu synchronizować przygotowane napisy z filmem. Dzięki temu tłumacz może na bieżąco modyfikować te fragmenty tłumaczeń, które tego wymagają, oraz zaoszczędzić nieco na czasie.
_

_

Po trzecie, warto pamiętać, iż tłumacze filmów nie zajmują się tylko słowami. Muszą zwracać uwagę na obraz, dźwięk, jak i muzykę. Niektóre sceny trzeba oglądać kilka razy, by wynieść z nich odpowiedni kontekst, który wpływa na tłumaczenie danej sekwencji. Tłumacze muszą zmierzyć się również ze slangiem oraz gwarą. Problematyczne może okazać się tłumaczenie wulgaryzmów, przysłów oraz słów/zwrotów o podwójnym znaczeniu, które może nie istnieć w języku docelowym. Zadaniem tłumacza filmów jest przekład dialogów z dostosowaniem ich do kontekstu kulturowego i mentalności danego kraju.

Po czwarte, tłumacze często muszą kondensować rozległe dialogi czy monologi. Wiąże się to z ograniczoną ilością znaków i słów. Zazwyczaj tłumacz musi podzielić tekst na 2 linijki, ponieważ przeciwnym razie widz nie będzie w stanie śledzić zarówno tekstu, jak i obrazu. Odbiorca ma około 2-3 sekundy, by przeczytać i zrozumieć tekst wyświetlany na ekranie. Dlatego to od tłumaczy zależy, aby przekazać widzowi esencję informacji przekazywanych przez aktorów, by odbiór filmu był płynny, łatwy i zrozumiały.
_

Tłumaczenia audiowizualne w choices® >>
_

Tłumaczenia filmów – specyfika pracy tłumacza/tłumaczki

Oprócz dobrej znajomości gramatyki, ortografii, interpunkcji i frazeologii, niezbędne jest również dostosowanie dialogów w filmie do realiów danej kultury, czy zmysł estetyczny. Podczas tłumaczenia nie należy skupiać się na każdym pojedynczym słowie, a przekazanie najistotniejszych informacji w krótkim czasie. Aby czytanie napisów było komfortowe dla widza, tłumacze filmów stosują zasady, które ułatwiają czytanie z lekkością, np. to, że pierwsza linijka tekstu powinna kończyć się przecinkiem. W ten sposób czytelnik łatwiej przyswaja tekst. W pracy tłumacza filmowego operuje się słowem pisanym, gdzie w zasadzie chodzi o tekst mówiony. To sprawia, że jest to tłumaczenie pisane lub ustne, a często i to i to. Tekst, o którym mowa, jest również nierozerwalną częścią obrazu. Tłumacz wchodzi w podwójną rolę redaktora językowego i technicznego.
_

Czy tłumaczem/tłumaczką filmowym może zostać każdy/a?

Do tłumaczenia filmów nie jest potrzebny konkretny certyfikat, jednak nie jest to zajęcie dla każdego. Tłumaczami filmowymi najczęściej zostają studenci po ukończonych kierunkach filologicznych oraz lingwistycznych. Powinny to być również osoby, które na co dzień interesują się kinem oraz kulturą filmu. Jest to praca, która wymaga niezwykłej dbałości o szczegóły oraz otwarta na krytykę. To widz jest osobą, która ma prawo ocenić czy dany, przetłumaczony tekst jest wystarczająco zrozumiały, przejrzysty i czytelny. Kontekst kulturowy zawarty w filmach również wymaga przekładu. Odbiorca musi mieć poczucie, że dialogi są prowadzone z uwzględnieniem jego preferencji, humoru i zwyczajów. Tłumacz filmowy powinien dopasować humor do odbiorcy, co nie jest łatwym wyzwaniem. Myśląc o zawodzie tłumacza filmowego należy liczyć się z tym, że źle przygotowane tłumaczenie może nie zaangażować widza, zmusi go do wysiłku podczas czytania napisów, obniży ładunek emocjonalny lub uniemożliwi zrozumienie wizji reżysera. Te wszystkie cechy przekładają się na późniejsze zarobki i zatrudnienie.
_

Tłumaczenia filmów i nagrań wideo

Jak widać praca tłumacza filmowego to nie bułka z masłem. Istnieje masa reguł i zasad, które trzeba przestrzegać podczas tłumaczenia filmów. My, jako widzowie, oglądamy tłumaczone filmy bez namysłu nad procesem samego przekładu, jednak wymaga to od tłumacza ogrom pracy. Tłumaczenie filmów łączy ze sobą dwie pasje – naukę i użycie języków obcych, jak i zamiłowanie do kina oraz filmu. Jeśli uważasz, że tłumacz filmowy to, coś czego chciałbyś spróbować, ale nie masz do tego jeszcze wystarczających kompetencji – nie martw się! choices® oferuję masę kursów językowych online w dobrych cenach. Zrób swój pierwszy krok już teraz!

Więcej ciekawostek językowych znajdziecie na naszym profilu na Instagramie.