Odmiany języka angielskiego na świecie

Odmiany języka angielskiego na świecie bardzo się od siebie różnią. Nie tylko samym słownictwem, ale często również gramatyką. Do najbardziej znanych należą British English, Australian English oraz Northern American English. Czym się różnią? Główne dialekty języka angielskiego to szerokie spektrum różnic, uwarunkowanych historycznymi wydarzeniami.
_

Język angielski jest niewątpliwie jednym z najpopularniejszych języków, jako iż używa się go już niemalże w każdym zakamarku ziemi. Według statystyk w 2019 roku po angielsku mówiło ponad 1,2 miliarda ludzi na całym świecie, a sam język jest językiem urzędowym w 52 krajach. W kontekście historycznym jego popularność wynika z założonych w wielu miejscach brytyjskich kolonii, a jak wiadomo angielski pochodzi właśnie z Wielkiej Brytanii. Ówcześnie panujący rząd naturalnie doprowadził do lokalnego rozpowszechniania języka, który był niezbędny dla mieszkańców kolonii w celach urzędowych. Pomimo tego, iż powstał on już w V wieku (a dokładniej około 1400 lat temu), język angielski wciąż jest niezwykle żywym oraz płynnym językiem – stale się zmienia i ewoluuje, a jego uniwersalność jest niezaprzeczalna. Taki rozwój angielszczyzny doprowadził do licznych odmian języka, które różnią się w zależności od terytorium, na jakim się je stosuje. Podział owych odmian jest naprawdę obszerny, a więc ten artykuł postara się jak najdokładniej je wszystkie omówić.
_

_

Brytyjska odmiana języka angielskiego (British English)

Najbardziej oczywistą odmianą języka angielskiego jest naturalnie brytyjski angielski. Jest on standardowym dialektem języka angielskiego w mowie i piśmie w Wielkiej Brytanii, ale przede wszystkim w Anglii. Obecnie odmiany brytyjskiego angielskiego ze względu na dialekty dzielą się na trzy grupy: północną (np. „Mancunian” w Manchesterze), środkową (np. „East Midlands” w Leicesterze) i południowo-zachodnią (np. „West Country” w Bristol). Poszczególne dialekty różnią się również słowami zapożyczonymi od innych języków – mniej więcej w połowie XV wieku istniały miejsca, w których wypowiedzenie słowa „though” było możliwe na prawie 500 sposobów. Co ciekawe, wielu Anglików posiada talent tymczasowego zmienienia swojego akcentu oraz „przerzucenia” się na bardziej neutralnie brzmiącą wersję angielskiego, aby łatwiej było ich zrozumieć kiedy na przykład rozmawiają z obcokrajowcami. Cechy fonologiczne charakterystyczne dla brytyjskiego angielskiego dotyczą wymowy litery „r”, a także zwartej dziąsłowej bezdźwięcznej spółgłoski „t” i niektórych dyftongów charakterystycznych dla tej odmiany.
_

_

Amerykańska odmiana języka angielskiego (American English)

Pomimo oczywistości brytyjskiej odmiany języka angielskiego to amerykański angielski jest najbardziej spopularyzowaną formą języka angielskiego na świecie. Odmiana ta jest używana w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej i w porównaniu do brytyjskiego angielskiego jest to zupełnie inny świat, gdyż różnice leżą we wszystkim – od wymowy oraz akcentu, przez intonację aż do slangu. Podobno przybyły w XVI wieku na amerykańskie ziemie leksykograf Noah Webster zmienił pisownię wielu słów, aby dało się odróżnić wersję amerykańską od brytyjskiej w celu pokazania niezależności kulturowej od pierwotnej ojczyzny. Jeśli chodzi o wymowę, różnice między amerykańskim oraz brytyjskim pojawiły się po przybyciu pierwszych osadników do Ameryki. Grupy te mówiły za pomocą tak zwanej mowy rotycznej, w której spółgłoska „r” jest wymawiana i słyszalna, tymczasem wyższe klasy w Wielkiej Brytanii chciały odróżnić sposób swojej mowy od zwykłych mas poprzez złagodzenie wymowy spółgłoski „r”. Ponieważ elita ta była wówczas uważana za wzorzec modności, inni ludzie zaczęli kopiować ową mowę, co doprowadziło do jej stania się powszechnym sposobem mówienia na południu Anglii. Amerykański angielski cechuje się najszybszą ewolucją, gdyż w XXI wieku zanikające akcenty lokalne są zastępowane wieloma większymi akcentami regionalnymi.
_

_

Szkocki angielski (Scottish English)

Szkocki angielski powstał w wyniku kontaktów językowych między Szkotami a użytkownikami standardowego angielskiego w Anglii po XVII wieku. Owa odmiana angielskiego jest tak specyficzna oraz dziwaczna, że czasem traktowana jest jako odrębny język. Nie ma co się dziwić – „She doesnae underston me” lub „He’s a bonny wee bairn” wyglądają bardziej jak angielskopodobne frazy aniżeli faktyczny angielski. Szkocki angielski jest jednak rozpoznawalny przede wszystkim dzięki swojej wymowie: jego użytkownicy nie wymawiają samogłosek w ten sam sposób, co osoby z innymi akcentami w języku angielskim, a zdecydowana większość osób posługująca się angielskim w Szkocji bazuje na mowie retorycznej – to znaczy, iż wymawiają spółgłoskę „r” po samogłosce w różnych słowach, i to naprawdę silnie. Aby w pełni zaczerpnąć uroku szkockiego angielskiego warto usłyszeć go z ust rdzennych użytkowników owej odmiany. Odsyłamy do sceny z serialu „Outlander”, w której postać Jamiego grana jest przez rodowitego Szkota, Sama Heughana. Polecamy również sprawdzić samych siebie w tym, ile zrozumiecie!
_

_

Australijski angielski (Australian English)

Pomimo tego, iż Australia nie ma oficjalnego języka urzędowego, angielski jest pierwszym językiem większości jej populacji (około 72,7% Australijczyków) a jego odmianę nazywa się australijskim angielskim. Australijski angielski zaczął odbiegać brzmieniem od brytyjskiego po tym, jak Pierwsza Flota założyła Kolonię Nowej Południowej Walii w 1788 roku oraz wyłonił się z dialektalnego „tygla narodów” stworzonego dzięki mieszaniu się wczesnych osadników, którzy pochodzili z różnych regionów dialektalnych Wielkiej Brytanii oraz Irlandii. Do 1820 roku mowa kolonistów urodzonych w kolonii znacznie różniła się już od mowy mieszkańców Wysp Brytyjskich. Obecnie australijski angielski ma cechy brytyjskiego i amerykańskiego, a jego charakterystycznym aspektem jest zaczerpywanie słownictwa z języka Aborygenów. W porównaniu do poprzedników tej listy, australijski angielski jest stosunkowo homogeniczny w całym kraju i nie dzieli się na żadne większe dialekty.
_

_

Odmiany języka angielskiego: irlandzka (Irish English)

Początkowo język angielski został sprowadzony do Irlandii w wyniku anglo-normskiej inwazji na kraj pod koniec XII wieku. Druga fala angielskiego pojawiła się w państwie irlandzkim w XVI-wiecznym okresie elżbietańskim, czyniąc irlandzką odmianę języka angielskiego najstarszą poza tą z Wielkiej Brytanii i fonologicznie bardziej konserwatywną w stosunku do elżbietańskiego angielskiego. Cechy irlandzkiego angielskiego oraz niektóre z jego struktur gramatycznych i fonologicznych są naprawdę wyjątkowe, bowiem są to takie cechy, których nie usłyszymy już w pozostałych akcentach angielskich ani amerykańskich. Jakiekolwiek różnice w słownictwie to wynik języka irlandzkiego należącego do grupy celtyckich języków. Ciekawostką jest to, iż pomimo swej pospolitości irlandzki angielski wciąż nie jest językiem urzędowym Republiki Irlandii – jest nim rodowity irlandzki.
_

_

Kanadyjska odmiana języka angielskiego (Canadian English) 

Kanadyjski angielski to mieszanka głównych elementów zarówno brytyjskiego, jak i amerykańskiego angielskiego, jednak ma również pewne cechy charakterystyczne wyłącznie dla Kanady. Podczas gdy kanadyjski angielski jest bliższy amerykańskiemu angielskiemu pod wieloma aspektami, ze względu na rolę Kanady jako byłej kolonii ma on swoje korzenie w brytyjskim angielskim. Innymi wydarzeniami historycznymi, które wpłynęły na ukształtowanie się kanadyjskiego angielskiego są traktat paryski z 1763 roku (zakończył on wojnę siedmioletnią oraz otworzył większość wschodniej Kanady dla anglojęzycznego osadnictwa), rewolucja amerykańska z lat 1775-83 (skłoniła dużą grupę anglojęzycznych osób do stałego osiedlenia się w Kanadzie) oraz rewolucja przemysłowa w Wielkiej Brytanii (zachęciła jeszcze większą grupę anglojęzycznych osób, która dołączyła do poprzedniej). Podobnie jak w przypadku irlandzkiego angielskiego oraz Republiki Irlandii, kanadyjski angielski nie jest jednak oficjalnym językiem urzędowym Kanady – jest nim tak zwany „quebec” czyli po prostu kanadyjska wersja francuskiego.
_

_

Odmiana języka angielskiego z Walii (Welsh English)

Akcenty i dialekty na zachodzie Walii były bardziej podatne na wpływ języka walijskiego, podczas gdy dialekty na wschodzie były pod większym wpływem dialektów z Anglii. Poza leksykalnymi zapożyczeniami z walijskiego, takich jak bach (mały) czy taid (zarówno babcia jak i dziadek), w walijskim angielskim istnieją odrębne konwencje gramatyczne, na przykład umieszczenie podmiotu i czasownika po orzeczeniu w celu podkreślenia – „Fed up, I am”. Język angielski pojawił się w Walii wraz z uchwaleniem szeregu walijskich ustaw w latach 1535-1542, które ustanowiły dominację języka angielskiego w Walii. To, wraz z zamknięciem klasztorów, które były ośrodkami walijskiej edukacji, doprowadziło do spadku używania walijskiego języka. Odmiana ta uchodzi za bardzo melodyjną w wymowie.
_

_

Nowozelandzki angielski (New Zealand English)

Język angielski został przyniesiony do Nowej Zelandii przez kolonistów w XIX wieku. Nowozelandzki angielski jest tak naprawdę jedną z najnowszych istniejących rodzimych odmian języka angielskiego, gdyż powstał oraz rozwinął się on dopiero w ciągu ostatnich 150 lat. Odmianami języka angielskiego, które miały największy wpływ na rozwój języka nowozelandzkiego były angielski australijski oraz angielski z południowej Anglii. Kiedy w australijskim angielskim wyczuwalny jest wpływ języka Aborygenów, w przypadku nowozelandzkiego angielskiego doszukać się można naleciałości z języka Maorysów. Najbardziej znaczącą różnicą między tymi dwoma odmianami jest wymowa samogłoski /ɪ/, która w nowozelandzkim angielskim działa jako tak zwana schwa.
_

_

Jak więc widać, po latach rozwoju język angielski doczekał się wielu odmian w najróżniejszych częściach świata i ważnym jest, aby uczący się zdawali sobie sprawę z owych różnic podczas obcowania z językiem. Zachęcamy do skorzystania z kursu języka angielskiego online oferowanego przez CHOICES, dzięki któremu nauczycie się wyśmienicie posługiwać językiem angielskim. Jeśli jednak angielski macie już na wysokim poziomie i chcielibyście skorzystać z innych kursów językowych to sprawdźcie co oferuje wam CHOICES!