Królowa Matka – podpora monarchii w kryzysach

Królowa Matka, czyli Elżbieta Bowes-Lyon była żoną Króla Jerzego VI oraz matką Królowej Elżbiety II. Wielokrotnie podtrzymywała monarchię w różnych kryzysach, takich jak abdykacja brata Króla Jerzego.
_

Królowa Matka zanim została Królową Matką

Elżbieta Bowes-Lyon urodziła się 4 sierpnia 1900 roku w Wielkiej Brytanii jako jedno z dziesięciorga dzieci Claude’a Bowes-Lyona i Cecilii Cavendish-Bentinck. Początkowe lata życia spędziła w domu rodziców w Hertfordshire, aż do 1904 roku, w którym jej ojciec odziedziczył tytuł szlachecki jako czternasty hrabia Strathmore i Kinghorne. Od tego momentu czteroletnia Elżbieta była tytułowana Lady. Co ciekawe, jeden z czternastowiecznych przodków Elżbiety otrzymał Zamek Glamis, który trzysta lat wcześniej był siedzibą szkockiego króla Makbeta, pierwowzoru bohatera tragedii Szekspira. Zamek Glamis był siedzibą rodową rodziny. Nie była uważana za członkinię panującej Rodziny Królewskiej, pomimo bycia potomkinią szkockich i angielskich królów.

W wieku dziesięciu lat przyszła Królowa Matka mówiła płynnie po francusku. Gdy wybuchła Pierwsza Wojna Światowa w Zamku Glamis zorganizowano szpital, w którym młodziutka Elżbieta pomagała przy pacjentach, mimo tego, że była zbyt młoda by zostać pielęgniarką.
_

_

Małżeństwo Elżbiety Bowes-Lyon z Księciem Yorku

Elżbieta i jej rodzeństwo od dziecka przyjaźnili się z dziećmi Króla Jerzego V. W styczniu 1923 roku podano do publicznej wiadomości informację o zaręczynach Elżbiety Bowes-Lyon i Księcia Yorku, Alberta (Książe Yorku to tytuł nadawany młodszemu synowi panującego monarchy, który obecnie należy do młodszego syna Królowej Elżbiety, Andrzeja). Ciekawy jest powód nadania imienia Albertowi po narodzinach, ponieważ urodził się w rocznicę śmierci ukochanego męża Królowej Wiktorii, jeszcze za jej panowania, i aby uczcić pamięć ukochanego małżónka Królowej Wiktorii dostał imię właśnie na cześć Księcia Alberta.

Ślub Elżbiety i Alberta odbył się 26 kwietnia 1923 roku w Opactwie Westminsterskim (ang. Westminster Abbey) i był odstąpieniem od długoletniej tradycji, w której brytyjscy książęta poślubiali przedstawicielki zagranicznych rodzin królewskich. Elżbieta urodziła dwie córki, Elżbietę w 1926 i Małgorzatę w 1930 roku. Diametralna zmiana w życiu Elżbiety i Alberta nastąpiła wraz z wydarzeniami roku 1936. Zmiana ta dotyczyła zarówno ich życia jak i zmiany linii sukcesji do brytyjskiego tronu.
_

Wielka zmiana

W styczniu 1936 roku Król Jerzy V zmarł. Królem został starszy brat Alberta jako Król Edward VIII. Jednak w grudniu tego samego roku Edward VIII abdykował jeszcze przed własną koronacją. Doradzono mu abdykację, gdyż pragnął ożenić się z Wallis Simpson, która była  podwójną rozwódką i Amerykanką. Tak powstał jeden z największych skandali w historii Brytyjskiej Rodziny Królewskiej. Królem musiał zostać Książę Albert, który był następcą tronu. Przyjął imię Jerzy VI, nawiązując do panowania swojego ojca. Objęcie przez niego tronu wiązało się z wieloma trudnościami do pokonania, nie tylko dla niego, ale też dla jego rodziny. Elżbieta Bowes-Lyon została Królową, będąc pierwszą małżonką Króla urodzoną w Wielkiej Brytanii od czasów Tudorów. Bardzo wspierała męża w nowej roli. Z powodu abdykacji stryja to właśnie Elżbieta, córka Elżbiety i Alberta została następczynią tronu.

Początek panowania Jerzego VI oraz próby pokonywania trudności związanych z wystąpieniami publicznymi spowodowanymi przez jąkanie ukazuje oscarowy film „Jak zostać królem” z 2010 roku. Colin Firth gra tam właśnie Króla Jerzego VI, a Helena Bonham-Carter przyszłą Królową Matkę.
_

Druga wojna światowa

Po wybuchu drugiej wojny światowej Elżbiecie i jej córkom sugerowano wyjazd do Ameryki Północnej w celu uchronienia Królowej i następczyni tronu przed niebezpieczeństwami wojny. Królowa Elżbieta po raz kolejny pokazała wtedy jak bardzo wspiera męża mówiąc, że córki nie wyjadą bez niej, ona nie wyjedzie bez Króla, a Król nie opuści Wielkiej Brytanii w obliczu wojny. Co więcej, Król Jerzy VI i Królowa Elżbieta zostali w Pałacu Buckingham pomimo dziewięciokrotnych bombardowań pałacu w czasie wojny. Jako były żołnierz Król Jerzy VI odwiedzał wojska, gdy tylko miał taką możliwość.
_

Panowanie po drugiej wojnie światowej

W 1947 roku Król wraz z Królową i córkami odbyli podróż do Afryki Południowej. Rok później, w 1948 roku, Król i Królowa obchodzili Srebrne Gody, czyli dwudziestopięciolecie ślubu. Co ważne, podczas uroczystej przemowy Król przyznał jak wiele zawdzięcza małżeństwu z Elżbietą.

Trudności związane z panowaniem podczas drugiej wojny światowej oraz czasów powojennych odbiły się na zdrowiu Króla Jerzego VI, który coraz rzadziej wyjeżdżał i pokazywał się publicznie. Jego ostatnie publiczne wystąpienie odbyło się w maju 1951 roku. 6 lutego 1952 roku Król Jerzy VI umarł we śnie, tym samym na tron wstąpiła córka Króla Jerzego VI i Elżbiety Bowes-Lyon jako Królowa Elżbieta II. Elżbieta Bowes-Lyon została Królową Matką (ang. Her Majesty Queen Elizabeth The Queen Mother), gdyż zwyczajowe nazywanie jej Królową Elżbietą mogłoby być mylone z tytułem jej córki Królowej Elżbiety II.
_

Obowiązki Elżbiety Bowes-Lyon jako Królowej Matki

Po śmierci męża była przygnębiona i postanowiła wyjechać do rodzinnej Szkocji, tym samym wycofując się z publicznych obowiązków. Jednak po spotkaniu z premierem Winstonem Churchillem przerwała emeryturę i powróciła do obowiązków już jako Królowa Matka. Co ciekawe, była równie zajęta jako Królowa Matka, co jako Królowa Małżonka. Po śmierci męża odbyła ponad 40 oficjalnych wizyt za granicą oraz była patronką około 350 organizacji. W 1952 roku przeprowadziła się do Clarence House w Pałacu Świętego Jakuba (ang. St. James’ Palace). Pomimo obowiązków znajdowała także czas na relaks, jak na przykład łowienie ryb. Otrzymała wiele orderów i tytułów. Jeden z nich został stworzony specjalnie dla niej przez jej męża i nadany jej w dniu koronacji. Był to tytuł Lady Ostu (ang. Lady of the Thistle), a warto zaznaczyć, że oset to symbol Szkocji, skąd Królowa pochodziła.
_

Śmierć Królowej Matki

Elżbieta Bowes-Lyon zmarła 30 marca 2002 roku w imponującym wieku ponad 101 lat. Do 102 urodzin zabrakło jej 4 miesięcy i kilku dni. W momencie śmierci była najdłużej żyjącą członkinią Brytyjskiej Rodziny Królewskiej. Warto zaznaczyć, że Królowa Matka zmarła 50 lat po śmierci Króla Jerzego VI i prawie dwa miesiące po śmierci młodszej córki, Księżniczki Małgorzaty. Została pochowana w Kaplicy Świętego Jerzego w Zamku Windsor u boku męża i córki. Na stronie Opactwa Westminsterskiego umieszczona jest ciekawostka dotycząca jej pogrzebu, w dniu którego dzwon Opactwa bił 101 razy, by upamiętnić wiek, którego Elżbieta Bowes-Lyon dożyła.

Królowa Matka była jedną z najbardziej docenianych przedstawicieli Rodziny Królewskiej, a obowiązki przestała pełnić na krótko przed śmiercią. Była podporą monarchii w wielu sytuacjach, także po śmierci męża, takich jak śmierć Księżnej Diany.

W poszukiwaniu innych blogów na temat kultury krajów anglojęzycznych i nie tylko odwiedzaj regularnie nasz blog #JęzykiNaWynos.

Dominika Łuczak