Jak czytać po włosku? Poznaj podstawowe zasady wymowy włoskiej!

Na język włoski możemy natknąć się w wielu miejscach. Możliwe, że byliście kiedyś w restauracji serwującej włoskie dania i próba zamówienia gnocchi czy tagliatelle, wprowadziła was w niemałą konsternację. A może zastanawialiście się jak poprawnie wymawiać nazwy luksusowych marek jak Versace i Moschino? Odpowiedzi na te pytania, kryją się nella pronuncia italiana. Jak wyglądają podstawowe zasady wymowy włoskiej?

To dzięki poprawnej wymowie, będziesz wiedział, jak dobrze poprosić o swoje ulubione caffé macchiato. Podstawowe zasady wymowy włoskiej, możecie poznać, czytając ten artykuł.
_
Kursy języka włoskiego online w choices® >>
_

_

Włoski alfabet, literowanie i trochę włoskiej fonetyki

Włoski często jest uważany za język bardzo melodyjny, właśnie dzięki swojej dźwięcznej wymowie. Na szczęście, dla osoby posługującej się językiem polskim, nauka włoskiej wymowy na poziomie podstawowym, nie powinna sprawić dużych problemów. Uważa się, że jest ona dla nas bardziej naturalna niż np. nauka wymowy francuskiej. Włoski alfabet składa się z 21 liter, 5 samogłosek i 16 spółgłosek. Często podaje się również liczbę 26 liter we włoskim alfabecie. Te dodatkowe 5 liter to spółgłoski pochodzące z języków obcych, które zwykle występują w słowach zapożyczonych.
_

_

Jak czytać włoski alfabet? Wymowa włoskiego alfabetu

Poniżej możecie znaleźć rozpiskę – włoski alfabet, literowanie oraz uproszczony zapis fonetyczny (pomocny w nauce wymowy nie tylko włoskiego).

a (a) —  /a/

b  (bi) —  /b/

c  (ci) —  /ʧ/ (jak w „ciao”)  /k/ (jak w „casa”)

d  (di) —  /d/

e  (e) —  /e/ /ε/

f (effe) —  /f/

g (gi) —  /ʤ/ (gelato)  /g/ (gatto)

h (acca) — niema litera!

i (i)  —  /i/ (inoltre) /j/ (giallo)

j (i lunga)

k (cappa)

l   (elle) —  /l/

m  (emme) — /m/

n  (enne) —  /n/

o  (o)  — /o/ /ɔ/

p (pi) —   /p/

q  (cu) — /k/

r  (erre) —   /r/

s  (esse) —  /s/ (sempre), /z/ (risotto)

t  (ti) —  /t/

u (u)  —  /u/ (ultimo) /w/ (questione)

v (vu) — /v/

w (doppia vu)

x (ics)

y (ipsilon)

z   (zeta) — /ʦ/ (nazione) /ʣ/ (zero)

Jedyną niemą literą włoskiego alfabetu jest „H”. Nie jest czytana, co można zauważyć na przykład przy odmianie czasownika avere w presente indicativo. W przeciwieństwie do języka francuskiego czy angielskiego, w języku włoskim nie „skracamy” słów i nie „gubimy” liter. W niektórych przypadkach istnieją dwa warianty wymowy litery. Różnice fonetyczne w wymowie „o” lub „e”, często są trudne do wykrycia na poziomie podstawowym. Na szczęście, ich nieznajomość nie powinna utrudniać nam podstawowej komunikacji. Do tego dochodzą również kwestie, takie jak akcenty, „e” zamknięte i otwarte, /è/, /é/, /ò/, /ó/ … jednak jest to temat do zgłębienia na poziomie bardziej zaawansowany. Na początek można zapamiętać zasadę: akcent (kreska) nad literą sugeruje, że musimy położyć nacisk na wymowę. Dlatego więc:

• „é” (jest) akcentujemy, by nie otrzymać „e” (i, oraz)
• przy wymowie „caffé” pamiętajmy o „mocniejszym” zaznaczeniu akcentu nad „e”
• zwracamy uwagę na literę „à”, która znajduje się często na końcu wyrażeń na przykład w: città (miasto), libertà (wolność), società (społeczeństwo)…
  _

Jak literować po włosku?

Poznanie alfabetu jest ważnym etapem w nauce języka. Przydaje nam się, chociażby, podczas literowania wyrazów. W Polsce, przy literowaniu, zwykle pomagamy sobie imionami, mówiąc „N jak Natalia” itd. Gdy poprosimy Włocha o przeliterowanie np. swojego nazwiska, użyje do tego nazw miast. Powszechne nazwisko Rossi, można przeliterować w taki sposób:

R (erre) –  Roma

O (o) – Otranto

S (esse) – Salerno

S (esse) – Sabaudia

I (i) – Ischia

Jeśli zostaniecie poproszeni o przeliterowanie swojego adresu e-mail (l’indirizzo email), pamiętajcie, o poprawnej nazwie znaku „@”, w Polsce określanego jako małpa. Włosi również skorzystali z nazwy zwierzątka, jednak dla nich „@”przypomina raczej ślimaka, a więc „chiocciola”.
_

Jak czytać C po włosku?

Literka „C” to jedna z tych, o które można się „potknąć” podczas czytania w języku włoskim. Posiada dwa zapisy fonetyczne: /ʧ/ /k/. Jej wymowa zmienia się zależnie od tego, jaka litera jej towarzyszy. Podstawowe zasady brzmią tak:

• C przed samogłoskami a,o,u = /k/, czytane jak polskie „k”
  • cosa, carbonara, cultura, cuore, …
• C przed samogłoskami e, i = /tʧ/ — jest zmiękczane i czytane jak polskie „cz”
  • ciao, dolce, versace, gucci, cinquecento, fettuccine, cappuccino…
• C + h = /k/ — zlepek ch, czytany jest zawsze jak polskie „k”. Jak wiadomo „h” jest nieme, ale występuje właśnie w „zestawach” liter i wtedy zmienia ich wymowę
  • moschino, macchiato, gnocchi, bruschetta, …
    _
     

Jak czytać G po włosku?

Kolejną literą płatającą nam psikusy w języku włoskim jest G. Jednak gdy już poznamy zasady wymowy w języku włoskim, nie powinna więcej sprawiać problemów. Wykorzystuje dwa zapisy fonetyczne: /ʤ/ czytane jak polskie „dż” oraz /g/, czytane jak polskie „g”.

Zasady czytania G po włosku to:

• G przed samogłoskami a,o,u = /g/, czytane jak polskie „g”
  • gucci, guerra, governo, gamba…
• G przed samogłoskami e, i = /ʤ/ — jest zmiękczane i czytane jak polskie „dż”
  • Giuseppe, giorno, Caravaggio, Gesù, …
• G + h = /k/ — zlepek gh, czytany jest zawsze jak polskie „g”. Samo „h” jest nieme, w połączeniu z „g”, zapobiega zmiękczeniu. Jeśli widzimy więc włoskie „ghi, ghe”, czytamy je jak polskie „gi, ge”
  • spaghetti (nie wymawiamy H! A więc jest to „spagetti”)
• Gn = /ŋ/ — zlepek g + n, czytamy podobnie do polskiego „ń”
  • gnocchi, signora, montagna, lavagna, …
• Gl = /λ/ — zlepek g + l można powiedzieć, że to dźwięk przypominający polskie „li”
  • gli, figlia, moglie, famiglia, …
    _

Wymowa litery S w języku włoskim?

Literę S, można czytać na dwa sposoby; /s/ jak w „sempre”, /z/ jak w „risotto”. Litera S czytana jest tak jak polskie „z”, gdy:

• znajduje się pomiędzy dwoma samogłoskami (risotto, calabrese, …)
• przed spółgłoskami: b, d, g, l, m, n, r, v (sbagliato, sveglia, …)

 W innych przypadkach jest to zwykłe „s”. Musimy jeszcze znać zlepek (poprawnie dyftong) SC. Zasady wymowy SC, to:

• SC przed a, o, u — czytane jak: ska, sko, sku
  • scala, scusa
• SC przed e, i — czytane jak polskie: sze, szi
  • scendere, sciopero
• SC + h — zlepek SCH, czytany jest zawsze jak SK. Jeśli widzimy więc „schi, sche”, czytamy jak „ski, ske”
  • Schiaparelli, schermo
    _

Zasady wymowy włoskiej — poznaj je wszystkie na kursie języka online!

Poznaliście już podstawowe zasady wymowy włoskiej. Oczywiście, reguł czytania po włosku jest więcej. Powyższe zestawienie powinno pomóc z powszechnymi wyrażeniami, które mogą sprawiać trudności. Może zdarzyło wam się kiedyś błędnie zamówić „ekspreso” albo „macziato”, ale teraz na pewno już się to nie powtórzy, a w kawiarni wypijecie espresso lub macchiato (czytane jak „makkiato”). Dobra znajomość zasad wymowy włoskiej pozwoli nam pięknie wymówić melodyjne słowa, ale to zrozumienie języka przyniesie nam prawdziwą satysfakcję. Kolejne aspekty języka, możecie zgłębić na kursie języka włoskiego w choices®. A po więcej ciekawostek na tematy językowe, zapraszamy was na nasz Instagram i profil FB!