Stres akademicki

Stres akademicki jest powszechnym problemem, zwłaszcza wśród osób w środowisku akademicko-szkolnym, wpływającym zarówno na zdrowie psychiczne jak i fizyczne. Niektórzy są w stanie poradzić sobie z tym problemem, a nawet przekształcić stres w czynnik motywujący. Jednak pozostali, na których stres działa w zupełnie odwrotny sposób, mają duże trudności z radzeniem sobie z tym problemem. Presje i wymagania szkolnictwa, w połączeniu z różnymi czynnikami osobistymi i środowiskowymi, przyczyniają się do doświadczenia stresu.

Stres to zjawisko wieloczynnikowe, które wynika zarówno ze źródeł akademickich, jak i pozaakademickich, obejmujących cechy społeczno-kulturowe, środowiskowe i psychologiczne. Stres wśród studentów (i uczniów) to nie tylko niepozorny lęk przed ważnym egzaminem czy lęk przed powrotem rodziców z zebrania klasowego. Ciągłe dążenie do doskonałości, wraz z obawą przed porażką i koniecznością spełnienia oczekiwań, może okazać się ciężarem. Ponadto czynniki zewnętrzne, takie jak trudności finansowe, wyzwania związane z relacjami i presja społeczna, zwiększają stresory, z którymi borykają się uczniowie. Rozpoznając źródła stresu i przyjmując strategię, instytucje edukacyjne mogą pomóc uczniom poruszać się w ich akademickiej podróży z lepszym samopoczuciem psychicznym, umożliwiając im osiągnięcie zarówno sukcesu akademickiego, jak i osobistego spełnienia. Stres akademicki wpływa nie tylko na zdrowie psychiczne, ale także na zdrowie fizyczne. Efekt ten jest dwukierunkowy – będąc w złej kondycji fizycznej, asymilacja uczenia się jest trudniejsza, a problemy ze snem lub inne czynniki fizyczne przeszkadzają w dalszej i skutecznej nauce.

Kursy języka angielskiego online >>
_

_

Skąd bierze się stres? Jakie są czynniki wpływające na pojawienie się stresu?

Stres wśród studentów i uczniów jest wieloczynnikowy, wynika z uwarunkowań społeczno-kulturowych, środowiskowych i psychologicznych (Brand i Schoonheim-Klein). Zagadnienia społeczno-kulturowe wpływają na stres ze względu na często wygórowane oczekiwania dotyczące osiągnięć akademickich, które są niejednokrotnie postrzegane jako miara sukcesu. Uczniowie są stale informowani przez nauczycieli o znaczeniu dobrych ocen i o tym, że bez studiów nic nie osiągną, sprawiając, że uczniowie, którzy są mniej biegli w przyswajaniu wiedzy się czują wyobcowani i gorsi.

W szkołach i na uczelniach istnieje również konkurencja między uczniami, ciągły wyścig w stronę doskonałości, co jest szczególnie widoczne w szkołach prywatnych. Uczniowie mogą czuć się niewystarczający lub obawiać się oceny ze strony rówieśników i społeczeństwa, co prowadzi do zwiększonego poziomu stresu.

Uczniowie doświadczają presji nie tylko podczas zajęć szkolnych, ale również poza nimi. Wiele z tych napięć pochodzi od rodziców, którzy często mają wygórowane oczekiwania w stosunku do swoich dzieci. To zjawisko jest częściowo zrozumiałe, gdyż większość rodziców pragnie dla swojego potomstwa jak najlepszej przyszłości. Chcą, aby ich dzieci osiągnęły sukces, być może nawet większy, niż sami zdołali osiągnąć. Jednak problem pojawia się, gdy te oczekiwania znacząco przekraczają możliwości i umiejętności uczniów. Taka sytuacja może prowadzić do nadmiernego stresu i frustracji zarówno u dzieci, jak i rodziców. Dzieje się tak, ponieważ ciągłe dążenie do niespełnialnych standardów może obniżać samoocenę ucznia i generować uczucie nieustannej porażki. Warto zatem, aby rodzice ustawiali realistyczne cele, które będą dostosowane do indywidualnych możliwości ich dzieci, by wspierać ich rozwój w zdrowy i zrównoważony sposób.

Uczniowie, którzy są stale narażeni na wyżej wymienione bodźce, odczuwają nieustanne poirytowanie nauką, rywalizacją i potrzebą spełniania oczekiwań innych, co skutkuje długotrwałym stresem i irytacją.

_

Stres ma znaczący wpływ na zdrowie psychiczne i fizyczne uczniów, wywierając presję, która prowadzi do negatywnych konsekwencji. Jednym z bezpośrednich skutków nadmiernego stresu jest konieczność nauki do późnych godzin nocnych, co z kolei może prowadzić do chronicznych problemów ze snem. Taka sytuacja zmusza niektórych uczniów do sięgania po tabletki nasenne już w bardzo młodym wieku, co jest alarmującym trendem. Badania prowadzone wśród studentów medycyny, jak te wspomniane przez Waqasa i innych, wykazały, że wielu z nich stosuje środki uspokajające częściej niż raz w tygodniu, co podkreśla skalę problemu.

Jednakże problemy ze snem to tylko wierzchołek góry lodowej, gdy mówimy o negatywnych skutkach stresu. Szerokie spektrum objawów obejmuje niepokój, nerwowość, niestrawność, czy też chroniczne zmartwienia, a także fizyczne symptomy takie jak napięte bóle szyi lub ramion. Stres może również prowadzić do poważniejszych konsekwencji, takich jak agresywne zachowania lub wycofanie społeczne, co, jak zauważa Busari, wymaga natychmiastowej interwencji.

Ponadto, uczniowie często uważają, że każda chwila poświęcona na czynności niezwiązane bezpośrednio z nauką, takie jak gotowanie czy rutynowe wizyty u lekarza, to czas stracony. Taka mentalność skutkuje zaniedbaniem własnego zdrowia, co tylko pogarsza wyżej wymienione skutki stresu.
_

Stres w używaniu języka obcego

Stres akademicki może także wynikać z używania obcego języka (Dewey i in.). Stres akademicki wynikający z używania obcego języka, jest istotnym problemem wpływającym na uczniów, szczególnie tych, którzy nie osiągają satysfakcjonującego poziomu biegłości językowej. Wyzwanie to dotyka szerokiej grupy uczniów, w tym szczególnie tych, którzy nie mają dostępu do wysokiej jakości nauczania języka obcego. Przyczyn stresu związanego z używaniem języka obcego jest wiele, a jedną z nich jest niepewność językowa.

Brak wystarczającej wiedzy i umiejętności językowych prowadzi do obawy przed popełnieniem błędów, co może znacząco zwiększać stres podczas konwersacji, prezentacji, czy nawet podczas pisania egzaminów. Presja czasu również dodaje się do tego obciążenia, gdyż wymóg szybkiego myślenia i formułowania wypowiedzi w obcym języku może negatywnie wpłynąć na pewność siebie i poczucie własnych kompetencji językowych.

W dobie łatwego dostępu do Internetu, uczniowie często mają możliwość interakcji z rówieśnikami z różnych stron świata oraz dostęp do treści tworzonych przez zagranicznych twórców. Chociaż taka ekspozycja na język obcy ma swoje zalety, może również prowadzić do porównań i wywoływać presję, by osiągnąć równie wysoki poziom biegłości językowej, szczególnie jeśli osoby te są w podobnym wieku.

Taka dynamika nie ogranicza się wyłącznie do kontaktów międzynarodowych, ale może również występować w obrębie grupy lub klasy, gdzie uczniowie mogą obawiać się, że ich poziom wiedzy językowej nie dorównuje umiejętnościom kolegów z klasy.
_

Należy zauważyć, że stresem można skutecznie zarządzać

Przede wszystkim istotne jest bycie systematycznym – ucząc się regularnie uczeń powinien wiedzieć czego spodziewać się na zajęciach; co może skutkować w zwiększoną pewność siebie. Regularna nauka może także odciążyć umysł przed egzaminem, ponieważ dzięki systematycznemu przyswajaniu wiedzy zapamiętamy więcej niż na przykład tydzień przed egzaminem, co sprawi, że nie tylko przed samym egzaminem uczeń będzie spokojniejszy a także na dłuższy czas przed nim.

Ustanawianie realistycznych celów może być przydatne w radzeniu sobie ze stresem, gdy ustawimy poprzeczkę zbyt wysoko będziemy nieustannie dołować się niezadowalającymi wynikami, a jeśli ustawimy ją za nisko nasz potencjał nie zostanie do końca wykorzystany. Korzystanie z dostępnych zasobów; które pomogą w nauce języka obcego na przykład kursy językowe, korepetycje, zajęcia dodatkowe czy chociażby oglądanie filmików na internecie albo czytania artykułów związanych z językiem, na przykład na naszym blogu może okazać się pomocne. Uczniowie i studenci powinni również być świadomi tego, że nauczyciele oraz prowadzący chcą zazwyczaj jak najlepiej dla podopiecznych, dlatego też trzeba pamiętać o tym, że ich krytyka jest często konstruktywna i powinniśmy brać ją pod uwagę. Uczniowie powinni mieć także świadomość, że studia nie są obowiązkowe i że to oni decydują o tym, co będą robić w przyszłości, nie musi to być związane z wyższym wykształceniem. Jeśli jednak wiążą przyszłość z pracą, która tego wymaga, powinni przedkładać swoje zdrowie ponad presję akademicką. Istnieje szereg dostępnych strategii radzenia sobie ze stresem, wśród których wyróżnia się joga. Praktyka ta łączy w sobie postawę fizyczną i skupienie psychiczne, co pomaga w rozładowaniu napięcia. Podczas wykonywania jogi regulacja oddechu aktywuje przywspółczulny układ nerwowy, co sprzyja relaksacji i odpoczynkowi. Regularna joga może pomóc obniżyć poziom kortyzolu (hormonu stresu).

Pomocne może okazać się ćwiczenie przed publicznymi wystąpieniami; Jeśli masz zaplanowaną prezentację lub wystąpienie publiczne w obcym języku, zacznij od prezentowania przed samym sobą a następnie spróbuj przedstawić prezentację przyjaciołom – to z pewnością będzie bardziej komfortowe niż wystąpienie przed grupą nieznajomych ludzi które po odpowiednim ćwiczeniu powinno być prostsze. Im lepiej przygotowany będziesz, tym będziesz bardziej pewny siebie, przez co Twoja prezentacja będzie wyglądać naturalniej. Poszukiwanie wsparcia w osobach na wyższym poziomie językowym może przynieść pozytywne efekty, na przykład rozmowa w języku obcym ze znajomym który lepiej włada językiem lub chociażby prowadzenie konwersacji przez wiadomości – pośredni kontakt może ułatwić Ci swobodę rozmowy. Możesz także spróbować nauki poprzez oglądanie filmów bądź seriali na odpowiednim poziomie językowym; wybierz temat który Cię interesuje; słuchanie muzyki lub audiobooków może okazać się równie przydatne.

Innym korzystnym podejściem może być stworzenie harmonogramu dziennego, który pozwala na efektywną dystrybucję czasu. Przestrzeganie planu dnia trenuje samodyscyplinę i pomaga złagodzić uczucie przeciążenia. Harmonogram powinien obejmować przydział czasu na przerwy, aby uwzględnić wszystkie niezbędne zadania. Plan powinien być elastyczny i indywidualnie dopasowany do indywidualnych potrzeb.

Psychoterapia może znacznie pomóc w zarządzaniu emocjonalnym samopoczuciem. Terapeuta może pomagać jednostkom w utożsamiać leżące u podstaw problemy, rozumieć ich przyczyny i, co najważniejsze, uczyć bezcennych technik zarządzania stresem. Dodatkowo, w ramach psychoterapii, istnieje opcja terapii grupowej, w której uczniowie mogą dzielić się własnymi doświadczeniami i uzyskać wsparcie od osób innych stojących przed podobnymi wyzwaniami. Jednak zapobieganie jest lepsze niż interwencja, dlatego ważne jest, aby uczniowie od najmłodszych lat otrzymywali wsparcie emocjonalne w instytucjach edukacyjnych. Pomoże im to radzić sobie z emocjonalnymi wyzwaniami i rozwojem osobistym. Systemy wsparcia w szkołach są zaprojektowany, aby holistycznie wspierać uczniów w ich osobistym rozwoju, radzeniu sobie z presją akademicką i osiąganiu sukcesu.
_

Doradztwo edukacyjne

Doradztwo edukacyjne to kolejny sposób na poruszanie się po drodze edukacyjnej, ponieważ uczniowie często wymagają wskazówek przy wyborze ścieżki życiowej. Systemy wsparcia emocjonalnego mają na celu wyposażenie uczniów w narzędzia i umiejętności, które pomogą im radzić sobie ze stresem, lękiem, depresją i innymi trudnościami emocjonalnymi. Szkoły powinny tworzyć usługi doradcze, zatrudniające terapeutów lub psychologów, którzy mogą zapewnić odpowiednie i zindywidualizowane wsparcie uczniom. Zapoznaniem uczniów z szukaniem pomocy u psychologa od najmłodszych lat, instytucje edukacyjne mogą stworzyć poczucie bezpieczeństwa i uczynić terapię znormalizowanym tematem dla dorosłych. Ponadto szkoły mogą organizować grupy wsparcia w których uczniowie mogą otwarcie wyrażać swoje uczucia, tworząc środowisko, w którym nie czują się wyobcowani wśród rówieśników. Dzięki tym grupom uczniowie mogą uczyć się od siebie nawzajem, zapewniać sobie wsparcie i pielęgnować poczucie przynależności i wspólnoty.

Dobro psychiczne powinno mieć pierwszeństwo przed osiągnięciami akademickimi, ponieważ nawet jeśli nauka jest przedkładana nad zdrowie, wyniki nie będą tak dobre, jak pozwala na to potencjał dobrego zdrowia. Zaletą priorytetowego traktowania zdrowia jest na przykład zapobieganie wypaleniu. Nadmierne obciążenie akademickie powoduje wypalenie już podczas studiów przygotowujących do zawodu. Przejawia się to chronicznym zmęczeniem, niezadowoleniem i utratą zainteresowania daną dziedziną. Wykonując zawód i dbając o dobre samopoczucie, człowiek jest w stanie nieustannie czerpać satysfakcję z życia. Ważne jest również, aby pamiętać o zdrowiu fizycznym, nadmiernym obciążeniu naukowym i związanym z nim stresie mogą prowadzić do wspomnianego już zaniedbania snu, które skutkuje ciągłym zmęczeniem, nieregularnymi posiłkami i brakiem aktywności fizycznej mogą negatywnie wpływać na organizm, a tym samym na samopoczucie. Zaleca się również, aby pamiętać o pasjach i zainteresowaniach. Nadmierne skupienie się na przedsięwzięciach akademickich może prowadzić do monotonnej rutyny. Odpowiednie przydzielenie czasu na angażowanie się w działania przynoszące przyjemność i poczucie spełnienia pozwalają jednostkom oderwać się od stresującej rzeczywistości akademickiej i odmłodzić ich energię i motywację do kontynuowania wysiłków naukowych. Ważne jest również, aby pamiętać o relacjach międzyludzkich. Dbanie o zdrowie psychiczne zwiększa otwartość i gotowość do tworzenia zdrowych połączeń z kolegami, instruktorami i innymi członkami społeczności akademickiej. Pozytywne relacje zapewniają wsparcie emocjonalne i inspirację w trudnych czasach, pomagając jednostkom osiągnąć ich cele. Zdrowe interakcje społeczne mają pozytywny wpływ na ogólne samopoczucie i sprzyjają poczuciu spełnienia w życiu.

Ponieważ opieka nad zdrowiem psychicznym jest stosunkowo nowym tematem w porównaniu do opieki nad zdrowiem fizycznym, ważne jest, aby jak najwięcej osób zdawało sobie sprawę z tego, jak ważny jest ten temat. Stres akademicki nie tylko dotyka ludzi na studiach, może również obejmować młodszych studentów, którzy czują się wyobcowani i gorsi od swoich bardziej niestabilnych rówieśników. Ten artykuł pokazuje rozległy wpływ stresu na zdrowie psychiczne i fizyczne. Istotne jest, aby instytucje edukacyjne uwzględniały nie tylko efekty uczenia się podopiecznych, ale także ich stan psychiczny, który bez odpowiedniej pomocy ulegnie pogorszeniu. Dyskurs opisał sposoby zapobiegania i zmniejszania stresu, techniki te obejmują zarządzanie czasem, aktywność fizyczną i pomoc specjalistów. Niezaprzeczalne jest, że problemów związanych ze stresem nie można lekceważyć, ponadto dbanie o zdrowie psychiczne i spokój nie powinno być traktowane jako luksus, lecz jako norma, jak w tym przypadku nauka. Skala problemu stresu akademickiego wymaga kompleksowego podejścia do niego i rozpowszechniania.

______________________
Bibliografia

“Association of Academic Stress With Sleeping Difficulties in Medical Students of a Pakistani Medical School: A Cross Sectional Survey.” PeerJ, vol. 3, PeerJ, Inc., Mar. 2015, p. e840. https://doi.org/10.7717/peerj.840.

“Academic Stress and Its Sources Among University Students.” Biomedical and Pharmacology Journal, vol. 11, no. 1, Oriental Scientific Publishing Company, Mar. 2018, pp. 531–37. https://doi.org/10.13005/bpj/1404

Busari, Afusat Olanike. “Academic Stress Among Undergraduate Students: Measuring the Effects of Stress Inoculation Techniques.” Mediterranean Journal of Social Sciences, Mediterranean Center of Social and Educational Research, Dec. 2014, https://doi.org/10.5901/mjss.2014.v5n27p599.

Dewey, Dan P., et al. “Anxiety: Stress, Foreign Language Classroom Anxiety, and Enjoyment during Study Abroad in Amman, Jordan.” Annual Review of Applied Linguistics, vol. 38, 3 Oct. 2018, pp. 140–161, https://doi.org/10.1017/s0267190518000107.