Poezja 101, czyli jak właśnie ty możesz zacząć czytać poezję już dzisiaj!

Poezja 101: zdobądź nowe umiejętności czytania poezji! Poprawne czytanie i interpretacja poezji to nie lada sztuka. Nic dziwnego więc, że tylu ludzi stroni od tego rodzaju literackiego, wybierając dużo prostszą do zrozumienia prozę, bądź bardziej wizualny dramat. Czytanie wierszy odeszło niestety w naszych czasach do lamusa, ale tak wcale nie musi być! Z naszą listą porad dotyczących czytania liryki na pewno szybko nabierzecie pewności siebie potrzebnej do przeczytania swojego pierwszego tomiku poezji! A jeśli szukacie inspiracji, po jakich autorów sięgnąć, zachęcamy do przejrzenia naszego wpisu o najsłynniejszych amerykańskich poetach.

Poezja 101: wybierz odpowiedni tomik poezji!

Jeśli pragniesz zacząć swoją przygodę z poezją od dzieł Byrona czy Keatsa – more power to you! Jednak większość z nas znacznie preferuje bardziej współczesnych autorów, przynajmniej na ten pierwszy raz. Dlaczego? Otóż jest kilka powodów: po pierwsze, nowoczesna poezja pisana jest często dużo przystępniejszym dla nas językiem, co znacznie ułatwia zrozumienie przekazu autora. Zastanawialiście się na przykład, dlaczego dzieła Szekspira cieszyły się kiedyś tak wielką popularnością mimo wzniosłości języka używanego przez wieszcza? Najprościej rzecz ujmując, Szekspir był XVI-wiecznym poetą i swoje dzieła tworzył dla XVI-wiecznego czytelnika. Można więc zakładać, że większość zwrotów, odniesień historycznych oraz humoru używanych przez słynnego brytyjskiego barda była łatwa do zrozumienia dla ówczesnych odbiorców. Teraz za to, ludzie muszą podjąć długie lata studiów, aby móc cieszyć się kanonem szekspirowskim w pełnej krasie. Po drugie, współczesna poezja nawiązuje do spraw ważnych dzisiaj. To prawda, że nie od razu musisz rozumieć przekaz większości dzieł Yeatsa, który często nawiązywał do sprawy niepodległości Irlandii pod koniec XIX wieku, tworzył on bowiem w okresie tak zwanego Odrodzenia Celtyckiego. Ale na pewno zrozumiesz poezję wojenną drugiej połowy XX wieku. Lub poezję XXI wieku, która często nawiązuje do, między innymi problemów klimatycznych, współczesnego feminizmu czy równości osób LGBTQ+. Podsumowując, na początek polecamy wybrać współczesny tomik poezji, który odpowiada waszym zainteresowaniom. Sprawi to, że naprawdę będziecie chcieli czytać to, co wybraliście, a interpretacja pójdzie wam jak z płatka. Poezja 101.
_

_

Czytanie i interpretacja poezji

Kto z was pamięta dni szkolne, kiedy to jeden wiersz mógł być mozolnie omawiany nawet przez całą godzinę lekcyjną? My na pewno! Taka interpretacja, nazywana czasem uważnym czytaniem tekstu (ang. close reading of a text) to nie lada sztuka – czytelnik musi spojrzeć niemal na każde słowo z osobna i zadać sobie słynne pytanie: co autor miał na myśli? Mimo, że taka forma interpretacji poezji bardzo przydaje się, kiedy dla przykładu mamy napisać rozprawkę, wielu osobom odbiera ona całą radość związaną z czytaniem poezji. A teraz zdradzimy wam sekret – w domowym zaciszu interpretacja wiersza linijka po linijce nie jest wymagana! To wy sami ustalacie zasady swojego czytania tomików poezji! Aby jednak wyciągnąć z waszego czytania jak najwięcej mamy dla was kilka porad. Po pierwsze, nie bójcie się pisać po waszym tomie poezji. Zakreślajcie fragmenty, które uważacie za najważniejsze, podkreślajcie zwroty, które się wam podobają. Możecie nawet robić notatki na marginesach – nic was nie powstrzymuje. W ten sposób bardziej skupicie się na czytanym przez was wierszu i lepiej go zrozumiecie. Po drugie, czytajcie na głos. Kiedy czujecie, że wędrujecie myślami gdzieś w obłokach, spróbujcie czytać wiersze na głos. Warto pamiętać, że poezja to sztuka, która swoje początki miała w tradycji oralnej, dlatego każdy wiersz ma swój wyjątkowy rytm ułożony w taki sposób, aby dało się go wyrecytować. Kto wie, może nawet polubicie taki sposób czytania wierszy i będziecie mieć przy nim zabawę niczym rodem z filmu „Stowarzyszenie Umarłych Poetów”?
_

Dogłębna interpretacja poezji

Zdajemy sobie jednak sprawę, że poezję czyta się dla konkretnego celu – chcemy poznać światopogląd autora, rozwinąć swoje własne spojrzenie na świat, zobaczyć konkretną sytuację w zupełnie nowym świetle. Tu nie wystarczy interpretacja powierzchowna, czyli niejako wypełnienie formułki:

Tematem wiersza jest… . Autor uważa o tej sprawie, że… .

Konieczna jest zatem interpretacja dogłębna. Zanim zanurzycie się w dokładnej analizie swojego tekstu musicie pamiętać jednak o jednej bardzo ważnej sprawie – umiejętność interpretacji poezji to zdolność nabyta, której szlifowanie zajmuje często lata. Nie martwcie się, jeśli nie zrozumiecie tekstu wiersza za pierwszym podejściem, wasza analiza liryki poprawi się z czasem. Istnieje jednak kilka kroków, które znacznie ułatwią wam analizę poezji. Po pierwsze interpretację zaczynamy zawsze od podstaw. Kim jest podmiot liryczny? Jaka jest sytuacja liryczna w wierszu? Co chce nam przekazać autor na podstawie sytuacji lirycznej? Później możemy przejść do dokładnego czytania tekstu, to znaczy to znalezienia i interpretacji środków poetyckich, czyli rymów, epitetów, metafor i innych zabiegów, za pomocą których poeta napełnia swój utwór treścią. Dlaczego autor zdecydował się na użycie danego przymiotnika w konkretnym epitecie? Z czym kojarzymy zazwyczaj dane słowo? Dlaczego w tekście zostało one użyte w dany sposób? Czy tekst jest pełen środków poetyckich, czy wręcz przeciwnie? Dlaczego autor zdecydował się na użycie właśnie tej liczby środków poetyckich? Pytania, które tu podaliśmy to tylko przykłady, zachęcamy was więc do stawiania swoich własnych pytań i formułowania na nie odpowiedzi. Pamiętajcie, że interpretacja poezji jest bardzo subiektywna – na przykład dla niektórych kolor czerwony oznaczać będzie złość, gniew, agresję; inni zinterpretują ten kolor jako symbol miłości.
_

Poezja 101: nasze rekomendacje

Mamy nadzieję, że zachęciliśmy was do złapania waszego pierwszego w życiu tomiku poezji! Poniżej, w prawdziwym stylu CHOICES, podajemy wam parę najlepszych naszym zdaniem pozycji współczesnej anglojęzycznej poezji dla początkujących. Koniecznie podzielcie się z nami waszymi wrażeniami na Facebooku i Instagramie!

• Life on Mars autorstwa Tracy K. Smith
• Wade in the Water: Poems autorstwa Tracy K. Smith
• The Colossus and Other Poems autorstwa Sylvii Plath
• Dearly: New Poems autorstwa Margaret Atwood
• The Circle Game autorstwa Margaret Atwood
• Olio autorstwa Tyehimba Jess
• Dog Songs autorstwa Mary Oliver
• Wild Geese autorstwa Mary Oliver
• A Thousand Mornings autorstwa Mary Oliver
• Bright Dead Things autorstwa Ady Limon
• The Carrying: Poems autorstwa Ady Limon
• Conflict Resolution for Holy Beings: Poems autorstwa Joy Harjo
• The Tradition autorstwa Jericho Browna
• Ozone Journal autorstwa Petera Balakiana
• Late Wife autorstwa Claudii Emerson

Weronika Wylot