Historia Kalifornii

Interesuje cię historia Kalifornii? Kalifornia, zwana inaczej „Złotym Stanem”, jest najludniejszym, najbogatszym i zdecydowanie najbardziej znanym amerykańskim stanem. Mieści się w niej Hollywood, najstarszy i największy przemysł filmowy na świecie. Zdecydowanie warto poznać historię Kalifornii.

Sprawdź nasz kurs języka angielskiego online! 

Skąd się wzięła nazwa stanu Kalifornia? 

Zacznijmy od samej historii Kalifornii. Skąd wywodzi się nazwa stanu? Wywodzi się ona od nazwy utopijnego raju, w którym wedle legend miały mieszkać Amazonki, rządzone przez królową Califię. Na bazie tego mitu hiszpański pisarz Garci Rodríguez de Montalvo napisał w 1510 roku książkę Las sergas de Esplandián o wyspie zamieszkiwanej tylko przez kobiety. Prawdopodobnie dlatego też gdy hiszpańscy odkrywcy badający Meksyk dowiedzieli się o wyspie (dziś wiadomo, że Kalifornia to półwysep) w pobliżu zachodniego wybrzeża Pacyfiku, którą według podań miały rządzić kobiety, nadali jej nazwę Kalifornia.
_

_

Historia Kalifornii

Mianem „Kalifornii” określano niegdyś tereny obecnie należące do amerykańskich stanów: Kalifornia, Nevada, Utah, Arizona i Wyoming, a także stanów meksykańskich: Baja California i Baja California Sur. Historię Kalifornii można podzielić na: okres rdzennych Amerykanów, okres eksploracji europejskiej, hiszpański okres kolonialny, okres meksykański i okres przynależności do Stanów Zjednoczonych.
_

_

Okres rdzennych Amerykanów – the Native American period – (ok. 10 000 lat temu do 1542)

Przez około 13 000 do 15 000 lat na obszarze dzisiejszej Kalifornii żyło ponad sto plemion rdzennych Amerykanów. Szacunki dotyczące populacji rdzennej ludności w Kalifornii w tym okresie wahają się od 100 000 do 300 000. Mieszkańcy Kalifornii stanowili około jedną trzecią wszystkich rdzennych Amerykanów zamieszkujących tereny obecnych Stanów Zjednoczonych. Ich schronienia były wykonane z gałęzi i błota. Poza psami nie posiadali udomowionych zwierząt. Nie mieli ceramiki; ich narzędzia były wykonane z drewna, skóry, plecionych koszy i siatki, kamienia i poroża. Rodzimi ogrodnicy praktykowali różne formy ogrodnictwa leśnego i rolnictwa w lasach, na łąkach, w lasach mieszanych i na terenach podmokłych, zapewniając dostępność pożądanych roślin jadalnych i leczniczych.
_

Okres eksploracji europejskiej – the European exploration period – (1542-1769)

Pierwszymi Europejczykami, którzy zbadali wybrzeże Kalifornii, byli członkowie hiszpańskiej ekspedycji żeglarskiej kierowanej przez portugalskiego kapitana Juana Rodrígueza Cabrillo, Wpłynęli do San Diego Bay 28 września 1542 i dotarli co najmniej do wyspy San Miguel. Cabrillo i jego ludzie stwierdzili jednak, że dla Hiszpanów nie było w zasadzie nic wartego do wykorzystania w Kalifornii. Tereny pozostawiono zasadniczo niezbadane i niezasiedlone przez mniej więcej 234 lata. Historia Kalifornii. 

W 1602 Hiszpan Sebastián Vizcaíno badał wybrzeża Kalifornii w imieniu Nowej Hiszpanii, z San Diego aż na północ do Cape Mendocino. Nadał nazwę zatoce San Diego, schodząc również na ląd w Monterey w Kalifornii, a także złożył pochlebne raporty na temat obszaru zatoki Monterey jako możliwego miejsca do zakotwiczenia statków z ziemią nadającą się do uprawy roślin. Dostarczył również podstawowe mapy wód przybrzeżnych, które były używane przez prawie 200 lat.
_

_

Hiszpański okres kolonialny – the Spanish colonial period – (1769-1821)

Hiszpanie podzielili Kalifornię na dwie części: Baja California (Dolną Kalifornię) i Alta California (Górną Kalifornię). Baja California składała się z Półwyspu Kalifornijskiego (Baja Peninsula) i kończyła się mniej więcej w San Diego, gdzie zaczynała się Alta California. Wschodnie i północne granice Alta California nie były zbytnio określone, ponieważ Hiszpanie, pomimo braku fizycznej obecności, rościli sobie prawa do wszystkiego, co znajduje się na terenie dzisiejszych zachodnich Stanów Zjednoczonych.

Po naciskach na osadnictwo w celu nawrócenia rdzennych Amerykanów na chrześcijaństwo Hiszpania rozpoczęła kolonizację regionów przybrzeżnych. Próba ta została podjęta poprzez połączenie wojskowych presidios (fortów) i kościołów misyjnych nadzorowanych przez ojców franciszkanów pod przewodnictwem Junípero Serry. W 1769 roku pierwsze grupy wyruszyły z Baja California na północ, a linia hiszpańskiego osadnictwa wzdłuż wybrzeża została zainaugurowana, gdy żołnierze i księża założyli presidio i kościół misyjny w San Diego. Do końca hiszpańskiego okresu kolonialnego Alta California posiadała jeszcze trzy forty (w Monterey, San Francisco i Santa Barbara) i nie mniej niż dwadzieścia jeden ośrodków misyjnych.

Oprócz wojskowych fortów i ośrodków, gdzie franciszkanie służyli lokalnym konwertytom, istniały również małe pueblos (miasteczka). Najwcześniejsze z nich były związane z misjami i presidios, ale w 1777 w San Jose powstało niezależne miasto cywilne, a za nim powstawały kolejne. Miasta starały się przyciągnąć osadników dotacjami do ziemi i innymi zachętami.
_

Okres meksykański – the Mexican period – (1821-1848)

W 1821 roku Nowa Hiszpania (Meksyk) uzyskała niepodległość od Hiszpanii. Alta California stała się raczej terytorium niż pełnoprawnym państwem. Stolica terytorialna pozostała w Monterey w Kalifornii, z gubernatorem jako urzędnikiem wykonawczym. Meksyk, po uzyskaniu niepodległości, był niestabilny (około 40 zmian rządu w ciągu 27 lat). W Alta California Meksyk odziedziczył dużą, słabo zasiedloną, biedną, zaściankową prowincję, która przynosiła niewielkie lub żadne dochody podatkowe netto państwu meksykańskiemu. Ponadto system misyjny w Alta California podupadał, ponieważ populacja Indian z misji w Alta California nadal szybko malała. Liczba osadników Alta California, zawsze mniejszość całkowitej populacji, powoli wzrastała głównie przez więcej urodzeń niż zgonów w populacji Californio w Kalifornii. Po zamknięciu szlaku de Anza Trail przez rzekę Kolorado w 1781 imigracja z Meksyku odbywała się prawie wyłącznie drogą morską. Kalifornia nadal była krajem słabo zaludnionym i odizolowanym.
_

Okres przynależności do Stanów Zjednoczonych – the United States statehood – (09.09.1850-obecnie)

Kiedy Meksyk uniezależniał się od Hiszpanii, o sekularyzację misji chrystianizacyjnych zabiegali hiszpańsko-meksykańscy osadnicy znani jako Californios (Latynosi pochodzący z amerykańskiego stanu Kalifornia). W latach 1833-1840 rząd meksykański rozdawał rancza misyjne politycznym faworytom. Padres (księża) wycofali się, a rdzenni Amerykanie byli okrutnie wykorzystywani i poniżani. Kolonia rozwijała się powoli, ale w 1846północny zachód stał się częścią Stanów Zjednoczonych.

W tym samym roku osadnicy amerykańscy zbuntowali się przeciwko Meksykowi (tzw. Rewolta Niedźwiedziej Flagi), ustanawiając w Sonomie niepodległy kraj – Republikę Kalifornii. Pierwszym i zarazem ostatnim prezydentem Republiki był William B. Ide, który odegrał bardzo ważną rolę w czasie powstania. Okres jego urzędowania trwał 25 dni (tak samo długo istniała sama Republika) i zakończył się wraz z zajęciem Kalifornii przez siły Stanów Zjednoczonych. W maju Stany wypowiedziały wojnę Meksykowi, a w lipcu amerykańska flaga została podniesiona w Monterey. Doszło do drobnych potyczek, zanim w styczniu 1847 w pobliżu Los Angeles Kalifornijczycy poddali się wojskom pod dowództwem Johna C. Frémonta. 2 lutego 1848 Meksyk podpisał pokojowy Traktat z Guadalupe Hidalgo, zrzekając się na rzecz Stanów Zjednoczonych rozległego regionu Southwest, który obejmował całą dzisiejszą Kalifornię. 9 września 1850 Kalifornia przystąpiła do USA jako 31 stan.
_

Okres Gorączki Złota – The Gold Rush – (1848-1855)

Na początku 1848 roku James Wilson Marshall, stolarz z New Jersey, wyłowił samorodki złota z rzeki American. Do sierpnia wzgórza nad rzeką były usiane namiotami i drewnianymi chatami pierwszych 4 tysięcy poszukiwaczy złota. Ze wschodu poszukiwacze żeglowali wokół przylądka Horn lub wędrowali przez Przesmyk Panamski. W 1849 około 40 000 ludzi przybyło łodziami do San Francisco. W tym samym roku koło 6 000 wozów, wiozących około 40 000 kolejnych poszukiwaczy szczęścia, ruszyło na zachód przez Kalifornijski Szlak (California Trail). Gorączka złota przyspieszyła powstanie stanu Kalifornii w 1850. I choć gorączka osiągnęła swój szczyt w 1852, pęd osadnictwa nie osłabł. Prawie 2 miliardy dolarów w złocie zostało wydobyte z ziemi, zanim górnictwo stało się praktycznie uśpione.
Historia Kalifornii.

Okres wojny secesyjnej – the Civil War – (1861-1865)

Na początku 1861 roku, gdy rozpoczął się kryzys secesyjny, secesjoniści w San Francisco podjęli próbę odłączenia Kalifornii i Oregonu, która zakończyła się niepowodzeniem. Południowa Kalifornia, której większość stanowili niezadowoleni Kalifornijczycy i południowi secesjoniści, już wcześniej głosowała za oddzielnym rządem terytorialnym i utworzyła oddziały milicji, ale po ataku na Fort Sumter została powstrzymana przed secesją przez oddziały federalne z przygranicznych fortów Dystryktu Oregon i Dystryktu Kalifornia. 12 kwietnia 1861 w Stanach wybuchła amerykańska wojna secesyjna. Zaangażowanie Kalifornii w wojnę obejmowało wysyłanie złota na wschód, aby wesprzeć wysiłek wojenny, rekrutację ochotniczych jednostek bojowych w celu zastąpienia regularnych jednostek armii amerykańskiej wysłanych na wschód na obszarze na zachód od Gór Skalistych, utrzymywanie i budowanie licznych obozów i fortyfikacji, tłumienie działalności secesjonistycznej oraz zabezpieczenie Terytorium Nowego Meksyku przed Konfederacją. Stan Kalifornia nie wysłał swoich jednostek na wschód, ale wielu obywateli tam pojechało i wstępowało do Armii Unii, a niektórzy z nich nawet stali się sławni.
_

Kalifornia od roku 1900

Ruchy reformatorskie z początku XX wieku promowały większy wpływ obywateli na rząd. Skutki Wielkiego Kryzysu (Great Depression) nie były w Kalifornii tak niszczycielskie jak w większości innych części kraju, ale mimo to były odczuwalne. Migrujący robotnicy rolni z rejonu Dust Bowl z Wielkich Równin napływali do stanu w poszukiwaniu pracy, co powodowało powszechne niepokoje społeczne. W czasach kryzysu Partia Demokratyczna zyskała na sile. Mimo to republikanie zdominowali parlament stanowy w pierwszej połowie XX wieku. W 1958 roku gubernatorem został Demokrata Edmund Brown. Demokraci, po raz pierwszy w XX wieku, uzyskali wtedy większość miejsc w obu izbach stanowej legislatury. Od lat 60. stan wahał się między przywództwem demokratów i republikanów.

Tymczasem gospodarka rozwijała się, a populacja rosła. Napływ imigrantów przeniósł się do południowej Kalifornii około 1900 roku, pobudzony przez owoce cytrusowe, ropę naftową i pewne obawy przed San Francisco na północy, po tamtejszym trzęsieniu ziemi i pożarze w 1906. W czasie II wojny światowej nastąpił rozwój zakładów lotniczych i stoczni, a w latach 50. i 60. nastąpił rozkwit ośrodków badawczych i edukacyjnych, ponieważ ruch emigracyjny ludności na Zachodnie Wybrzeże objął także dużą liczbę naukowców i wykładowców akademickich. W latach 70. i 80. pojawiły się nowe ośrodki miejskie, a największe tempo wzrostu odnotowały mniejsze miasta. Przez sto lat San Francisco służyło jako centrum finansowe i korporacyjne, ale pod koniec lat 80. większość wielkich korporacji przeniosła swoje siedziby do bardziej zaludnionej południowej Kalifornii.

Różnorodność etniczna i rasowa Kalifornii czasami powodowała niełatwe relacje między grupami. W XIX wieku Chińczycy po raz pierwszy stali się celem dyskryminacji, która utrzymywała się w XX wieku, a gdy inne grupy etniczne uczyniły z Kalifornii swój dom, często dochodziło do napięć. Podczas II wojny światowej prawie 100 000 Japończyków zostało internowanych w obozach relokacyjnych z obawy, że ich lojalność będzie leżeć po stronie Japonii, a nie Stanów Zjednoczonych. Populacja Afroamerykanów w Kalifornii wzrosła dramatycznie po II wojnie światowej, a w 1965 rozpoczęły się zamieszki na tle rasowym, które tak naprawdę trwają do dziś. Pozycja Latynosów, którzy wyemigrowali do Kalifornii, była często niepewna; wielu pracowało w ciężkich warunkach za niewielkie wynagrodzenie, a inni wyemigrowali do Stanów nielegalnie. Kwestia nielegalnej imigracji była szczególnie ważna w Kalifornii; w 1994 Kalifornijczycy zatwierdzili inicjatywę wyborczą, która odmawiała nielegalnym imigrantom świadczeń socjalnych.
_

Historia Kalifornii – historia Hollywood

Historia Kalifornii to także Hollywood. Jest to dzielnica miasta Los Angeles i najważniejszy ośrodek amerykańskiej kinematografii. Jej nazwa stała się skrótowym określeniem amerykańskiego przemysłu filmowego i ludzi z nim związanych. W 1903 Hollywood zostało zarejestrowane jako miasto, w 1910 zostało połączone z miastem Los Angeles, a wkrótce potem rozwinął się w nim przemysł filmowy, który stał się najbardziej rozpoznawalnym na świecie.

W pierwszej połowie pierwszej dekady XX wieku patenty na kilka kluczowych wynalazków umożliwiających kręcenie i projekcje filmów należały do utrzymywanej przez Thomasa Edisona firmy Motion Picture Patents Company z siedzibą w New Jersey. Filmowcy często byli pozywani do sądu i zmuszani do zaprzestania produkcji filmów bez pozwolenia. Aby tego uniknąć, zaczęli przenosić się na zachód, gdzie nie można było egzekwować patentów na wynalazki Edisona.

Pierwszy film stworzony w pełni w Hollywood, zatytułowany In Old California, został nakręcony w 1910roku przez Biograph Company. Później zaczęli się tu osiedlać również inni filmowcy. Pierwszym studiem filmowym zbudowanym w Hollywood było Nestor Studio, założone przez Davida Horsleya w 1911. Mieściło się ono w starym budynku na południowo-wschodnim rogu Sunset Boulevard i Gower Street. Później w Hollywood zaczęło powstawać się więcej studiów filmowych, w tym studio Cecila B. DeMille czy Studio Charliego Chaplina.

W latach 1927-1948 trwał tak zwany “Złoty Wiek Hollywood” (Golden Age of Hollywood). Hollywoodzki system studiów filmowych kontrolował, jakie filmy były wyświetlane w całym kraju. Pięć głównych hollywoodzkich wytwórni – Paramount, RKO, 20th Century Fox, Metro-Goldwyn-Mayer i Warner Bros – posiadało duże, okazałe kina, w których wyświetlano wyłącznie filmy produkowane przez te wytwórnie i z udziałem zakontraktowanych przez nie aktorów. W połowie lat 50. te same studia zaczęły dostarczać treści telewizyjne.

Wraz z rozwojem przemysłu telewizyjnego, krajobraz Hollywood zaczął się zmieniać. W całym mieście zaczęły powstawać studia telewizyjne i nagrań muzycznych, oraz biura. KTLA, pierwsza komercyjna stacja telewizyjna na zachód od rzeki Missisipi, rozpoczęła nadawanie w styczniu 1947. Do końca tego samego roku z Hollywood nadawano pierwszą produkcję filmową nakręconą dla telewizji, The Public Prosecutor.

W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat Hollywood przeszło wiele zmian. Podczas gdy studia filmowe przeniosły się do innych rejonów Los Angeles, większość produkcji filmowych nadal odbywa się na terenie dzielnicy. W Hollywood pozostały tak znaczące branże pomocnicze jak montaż filmów, efekty, rekwizyty, postprodukcja i firmy oświetleniowe. Jednak jedynym studiem filmowym, które pozostało w Hollywood jest Paramount Studios.
_

Jeśli spodobał Ci się ten artykuł o historii powstania Kalifornii to polecam zajrzeć na bloga choices®, gdzie znajdziesz wiele ciekawych treści o podobnej tematyce, takich jak artykuły o krajach anglojęzycznych, jak i również przydatne zasady angielskiej gramatyki. Jeśli chciałbyś lub chciałabyś poduczyć się języka angielskiego lub innego, koniecznie sprawdź oferty kursów językowych online od choices®.