Tłumaczenie konsekutywne
Tłumaczenie konsekutywne jest rodzajem tłumaczeń ustnych, zwanym również tłumaczeniem następczym. Wymaga od tłumacza doskonałej znajomości języka, kultury i ciągłego dokształcania się. Jest to praca niekiedy bardzo trudna, ale równocześnie niezwykle satysfakcjonująca i pełna wyzwań.
Zatem, na czym polega tłumaczenie konsekutywne? Czym różni się tłumaczenie konsekutywne od tłumaczenia symultanicznego? Jak wygląda przygotowanie do tłumaczenia konsekutywnego? O tym wszystkim – i nie tylko – w artykule.
Kursy i usługi językowe dla firm – sprawdź ofertę >>
_
_
Tłumaczenie konsekutywne – perfekcyjna pamięć i precyzja?
Tłumaczenie konsekutywne to, tak jak tłumaczenie symultaniczne, jedna z odmian tłumaczeń ustnych. Używane jest podczas spotkań biznesowych, szkoleń, negocjacji czy konferencji prasowych. Tłumaczenie konsekutywne wymaga od tłumacza dużego skupienia, szybkości w sporządzaniu notatek i precyzji gramatycznej. Na czym polega ten rodzaj tłumaczeń i jakie trudności są z nim związane?
_
Czym zatem jest tłumaczenie konsekutywne?
Tłumaczenia ustne dzielimy na tłumaczenia symultaniczne i konsekutywne. Tłumaczenia symultaniczne polegają na tłumaczeniu wypowiedzi w tym samym czasie co wystąpienie mówcy. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tym rodzaju tłumaczenia. Tłumaczenie konsekutywne (ang. consecutive interpreting), zwane również następczym, odbywa się po przemówieniu mówcy. Tłumacz zajmuje miejsce obok prelegenta i słucha jego wypowiedzi sporządzając w tym samym czasie notatki i zapamiętując dokładnie jego wypowiedź.
Tłumaczenie może nastąpić co kilka zdań, lub nawet co kilkanaście minut, w zależności od przerw w wypowiedzi mówcy. Trudność tłumaczenia konsekutywnego polega na tym, iż tłumacz musi w bardzo krótkim czasie zarejestrować, zapamiętać i zrozumieć tekst w języku pierwotnym, a następnie jak najdokładniej przełożyć go na język docelowy, zachowując tym samym sens wypowiedzi jak i poprawność gramatyczną. Dlatego też tak ważne jest sporządzanie notatek o najważniejszych punktach wystąpienia, przy pomocy skrótów myślowych, słów-kluczy i znaków. Co więcej, tłumaczenie konsekutywne wymaga dużej precyzji, a błędy nie są tak tolerowane jak przy tłumaczeniu symultanicznym. Tłumaczenie konsekutywne sprawdzi się dobrze podczas kameralnych spotkań, w małych grupach osób, w których występuje tylko jeden język obcy, takich jak wywiady, szkolenia, spotkania biznesowe czy warsztaty.
Usługi tłumaczeniowe – sprawdź ofertę >>
Tłumaczenia następcze są zazwyczaj krótsze, niż samo przemówienie w języku źródłowym. Dzieje się tak, ponieważ tłumacz przekłada wypowiedź po odpowiedniej analizie i interpretacji, wyciągając z niej, jak już wcześniej wspomniano, najważniejsze informacje. Kolejnym interesującym faktem jest to, że tłumacz w pewnym sensie wciela się w postać mówcy, przyjmując jego ton oraz zwracając się do słuchaczy w pierwszej osobie. Warto mieć również na uwadze, iż różnice językowe i kulturowe często uniemożliwiają dosłowne tłumaczenie konsekutywne. Przy dokładnym przekładzie zdania mogłyby wydać się nielogiczne i utracić sens, dlatego tak ważna jest znajomość obu języków.
_
Cechy dobrego tłumacza konsekutywnego lub tłumaczki konsekutywnej
Oczywistym jest fakt, iż dobry tłumacz musi posiadać doskonałą znajomość zarówno języka źródłowego jak i docelowego. Poza tym, w tłumaczeniu konsekutywnym ważna jest bardzo dobra pamięć, ponieważ mówca może przerwać swoją wypowiedź nawet po 10 minutach. Kolejną ważną cechą tłumacza, jest umiejętność szybkiego sporządzania notatek, dzięki którym będzie on mógł oddać sens całej wypowiedzi w języku docelowym. Tłumacze konsekutywni używają rysunków, symboli, skrótów myślowych i słów-kluczy, które pomagają zapamiętać najważniejsze aspekty wypowiedzi. Co ciekawe, dla wielu wprawionych tłumaczy dłuższe wypowiedzi są wygodniejsze, ponieważ mogą zrozumieć sens całego przemówienia i odpowiednio go przełożyć, wyciągając z niego całą esencję.
_
_
Tłumaczeniem konsekutywne a symultaniczne – jakie są różnice?
Pomimo, iż tłumaczenia konsekutywne i symultaniczne są tłumaczeniami ustnymi i mają wiele wspólnych cech, umiejętności potrzebne do ich wykonania różnią się. Pierwszą ważną różnicą jest to, jak faza zrozumienia jest oddzielona od fazy odtwarzania komunikatu. Podczas tłumaczenia symultanicznego, czas na poprawne sformułowanie i odtworzenie wypowiedzi mówcy jest bardzo ograniczony, ponieważ tłumaczenie odbywa się w tym samym czasie co przemówienie. Natomiast podczas tłumaczenia konsekutywnego, czasu jest znacznie więcej. W praktyce oznacza to uniknięcie dosłownego tłumaczenia oraz wyeliminowanie błędów językowych i gramatycznych oraz uniknięcie nieporozumień. Różnice są również w trudnościach, które mogą napotkać tłumacze. W przypadku tłumaczeń konsekutywnych jest to zapamiętywanie wypowiedzi i sporządzanie notatek, natomiast przy tłumaczeniach symultanicznych jest to nakładanie się czynności.
_
Trudności napotykane przez tłumaczy i tłumaczki konsekutywne
Jak już wspomniano wcześniej, jedną z trudności napotykanych przez tłumacza konsekutywnego jest zapamiętywanie wypowiedzi prelegenta oraz szybkie sporządzanie notatek. Kolejnym utrudnieniem, może być dykcja oraz wymowa mówcy. Niewyraźna, szybka mowa może uniemożliwić prawidłowy przekład wypowiedzi. Co więcej, trudność może sprawić również używana przez prelegenta mowa potoczna, dialekt, elementy slangu czy humoru, które mogą być nawet nieprzekładalne. Mimo, iż większość słów posiada odpowiedniki o tym samym znaczeniu w różnych językach, istnieją wyrazy charakterystyczne tylko dla jednego języka lub wybranej kultury. Znalezienie odpowiednika dla tych słów podczas tłumaczenia na język docelowy może sprawić tłumaczowi trudność, dlatego oprócz znajomości języka ważna jest też znajomość kultury i tradycji danego kraju.
Pamiętacie niedawne wystąpienie Donalda Trumpa? To właśnie na barkach tłumaczy spoczywa odpowiedzialność za to, by przekaz nie został przeinaczony — zadanie trudne nawet dla najbardziej doświadczonych specjalistów. Sposób mówienia Donalda Trumpa bywa porównywany do rwącego potoku lub jazdy rollercoasterem (sic!). Nie bez powodu powstało określenie „Trumpslation”, które weszło ostatnio do naszego języka. „Trumpslation” to styl pełen dygresji, niedopowiedzeń i nagłych zwrotów akcji stanowi poważne wyzwanie translatorskie.
„Strumień świadomości”. Kulisy pracy tłumaczy Trumpa >>
Na antenie TVN24 BiS rolę lektora często pełni reporter Jakub Loska, którego głos dla widzów staje się „głosem Trumpa”. Jak sam przyznaje, wierne oddanie sensu wypowiedzi zza oceanu to nie lada wyzwanie, nie tylko dla lektora, lecz przede wszystkim dla tłumaczy symultanicznych, takich jak Magdalena Fitas-Czuchnowska i Michał Gołkowski, którzy muszą łączyć precyzję językową z doskonałym wyczuciem kontekstu politycznego i kulturowego.
_
_
Tłumaczenie dowcipów czy gry słów jest równie trudne i wymaga sporego wyczucia ze strony tłumacza. Humor jest bowiem specyficzny dla danego kraju lub kręgu kulturowego. Tłumacz lub tłumaczka musi więc oddać nie tylko sens wypowiedzi ale również jej specyficzny wydźwięk, np. ironię. Slang z kolei wymaga od tłumacza doskonałej znajomości języka obcego, wyobraźni, wyczucia oraz nieustannego dokształcania, ponieważ język jest tworem „żywym”, który wciąż się zmienia. Zachowanie słuchaczy również może wpłynąć na jakość tłumaczenia. Gdy zaczynają oni przeszkadzać, rozmawiać, zachowywać się głośno i niezdyscyplinowanie mogą zagłuszyć mówcę lub rozpraszać tłumacza, a przez to uniemożliwić przekład.
_
Jak wygląda praca tłumacza/ki od zaplecza?
Praca tłumacza lub tłumaczki, choć bardzo ciekawa, jest również pełna wyzwań i nieraz niezmiernie trudna. Tłumacze i tłumaczki ustne muszą cechować się doskonałą znajomością języka źródłowego oraz docelowego, ich gramatyki i składni oraz posiadać dużą wiedzę na temat obu kultur. Co więcej, nauka języka jest ciągłym procesem, gdyż język wciąż się zmienia i ewoluuje, dlatego tak ważne jest ciągłe dokształcanie się przez tłumaczy. Dodatkowo, tłumaczenie konsekutywne często wiąże się z pracą pod presją i niezwykłą precyzją. Mimo, iż zawód ten jest bardzo wymagający, jest również bardzo ekscytujący. Pozwala na poznanie wielu kultur, ciekawych osobowości oraz na podróżowanie. Jeśli jesteś zainteresowany/a pracą jako tłumaczeniową w przyszłości, już dziś zacznij naukę języka obcego z choices®! Zajrzyj również na naszego Facebooka!
Alina Starzyńska
Studentka filologii angielskiej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Miłośniczka podróży, literatury oraz górskich wycieczek. Interesuje się kulturą angielską oraz włoską. Zawsze gotowa do działania i podjęcia nowych wyzwań.
Poznaj nas lepiej