Norske oppfinnelser- czyli czym mogą poszczycić się Norwegowie

Ostehøvel, tripp-trapp-stolen czy sykkelheis, to tylko kilka z wielu wynalazków, którymi mogą pochwalić się Norwegowie. Dzięki naszemu artykułowi dowiesz się czym są i kto je wynalazł. Czy znasz te norweskie wynalazki?

Codziennie używamy różnych przedmiotów, które oczywiście zostały przez kogoś wcześniej wynalezione. Jak już pewnie wiecie, Brytyjczycy mogą pochwalić się wieloma innowacyjnymi wynalazkami. Na pewno na co dzień nie zastanawiacie się kto i w jaki sposób wynalazł daną rzecz. Jednak czy wiecie, jakie usprawnienia zawdzięczamy Norwegom? W tym artykule mamy przyjemność zaprezentować kilka norweskich wynalazków.
_
Kursy języka norweskiego online
_

_

1.   Nóż do sera- Ostehøvel

Ktoś pomyśli: “pfff…no przecież każdy nóż jest dobry!”, niekoniecznie. Norweski stolarz Thor Bjørklund z Lillehammer w 1925 roku wymyślił, a w 1927 opatentował specjalny nóż do krojenia sera. Bjørklund był bardzo podirytowany, ile trudności sprawia ukrojenie ładnych, jednakowych, nie za grubych plastrów sera. Ostehøvel może być używany do krojenia twardego sera jak i popularnego brunostu – czyli brązowego sera. Narzędzie może również służyć do krojenia ogórków w cienkie plasterki, obierania szparagów lub krojenia ziemniaków w cienkie chipsy.
_

_

2.   Krzesełko dla dzieci- Tripp-trapp-stolen

Tripp-trapp to drewniane regulowane krzesełko dla dzieci. Norweski projektant mebli Peter Opsvik zauważył, że jego syn nie ma odpowiedniego krzesła, które zapewniałoby mu komfortowe uczestniczenie przy rodzinnym obiedzie przy stole na odpowiedniej wysokości. Opsvik zaprojektował krzesełko tak, aby siedzisko i podstawek na nogi były regulowane na wysokość oraz głębokość, co sprawia, że krzesło rośnie wraz z dzieckiem. Tripp-trapp jest wykonane na tyle solidnie, że dziecko jest w stanie samodzielnie się na nie wspiąć. Krzesło wykonane jest z drewna bukowego, a niektóre limitowane edycje z dębu.
_

3.   Wiązania narciarskie- Rottefella skibinding

Jak Norwegia to oczywiście narty! Rottefella to zarazem wiązania narciarskie i norweska firma produkująca sprzęt do sportów zimowych. Norweg Bror With w 1927 roku miał wziąć udział w wielkim wyścigu narciarskim, jednak nie do końca był zadowolony ze swojego sprzętu. Dlatego With wymyślił własne trzypionowe wiązania narciarskie „Rottefella”. Wiązania były bardziej formalnie znane jako „75mm Nordic Norm”. Norweski wynalazek (TUTAJ ODNOŚNIK DO STRONYhttps://encyklopedia.pwn.pl/haslo/wynalazek;3998913.html) miał swój przełom podczas igrzysk olimpijskich w St. Moritz w 1928 roku, kiedy to norweski patrol wojskowy użył wspomnianych wiązań i zdobył złoto olimpijskie.
_

_

4.   Winda rowerowa- Trampe (sykkelheis)

Kolejnym udogodnieniem w dziecinie sportu jest winda rowerowa. Tak dobrze widzicie! W Trondheim w 1993 roku został zainstalowany specjalny wyciąg do rowerów- pierwszy i jedyny na świecie. Zasady użytkowania są proste, wystarczy umieścić prawą stopę w punkcie startowym- na wyciągu (lewa stopa pozostaje na pedale roweru), oraz wcisnąć przycisk start. Winda ma dwie prędkości; jeden dla początkujących i jeden dla doświadczonych użytkowników. Po kilku sekundach użytkownik jest popychany do przodu na wysuwającej się płycie podnóżka. Nowa, ulepszona wersja windy została zainstalowana w 2013 roku, czynna codziennie w godzinach 07:00-20:00. Trampe stało się główną atrakcją turystyczną w Trondheim ze względu na swoją rzadkość.
_

 _

5.   System kaucji za butelki- Panteordning for flasker

System kaucji za butelki to system, w którym klienci wpłacają kaucję za każdym razem, gdy kupują napoje bezalkoholowe, piwo i podobne produkty, i otrzymują zwrot kaucji po zwrocie opakowania do sklepu. Faktyczna kwota kaucji musi być podana na znaku kaucji widocznym na opakowaniu. W Norwegii kwoty kaucji za butelkę wynoszą 2 NOK za opakowanie zawierające do 0,5 litra i 3 NOK za opakowanie o zawartości powyżej 0,5 litra. Celem systemu kaucji jest zachęcenie konsumentów do zwrotu opakowań, tak aby można je było ponownie wykorzystać w oryginalnej formie lub poddać recyklingowi, aby chronić środowisko przed zaśmiecaniem. Norweskie wynalazki często odpowiadają na zapotrzebowanie związane z dbaniem o środowisko i automat do recyklingu opakowań po napojach jest świetnym tego przykładem.
_

_

6.   Spray w aerozolu- Sprayboksen

Koncepcje aerozolu prawdopodobnie sięgają roku 1790. Pierwszy patent na puszki aerozolu został przyznany w Oslo w 1927 r. Erikowi Rotheimowi, norweskiemu inżynierowi chemikowi, a patent Stanów Zjednoczonych został przyznany na wynalazek w 1931 roku. Prawa patentowe zostały sprzedane firmie ze Stanów Zjednoczonych za 100 000 koron norweskich. Norweska poczta Posten Norge uczciła wynalazek wydając znaczek w 1998 roku.
_

_

7.   Płyn kontrastowy

Norwegowie mogą pochwalić się również odkryciami w dziedzinie medycyny. Norweski Nycomed wynalazł płyn kontrastowy do zastosowania w fotografii rentgenowskiej. Tkanka miękka, choroby naczyniowe i nowotwory zostały przedstawione w zupełnie nowy sposób. Firma stała się światowym liderem i dała nowe możliwości stawiania trafnych diagnoz za pomocą fotografii. Jak się pewnie domyślacie płyn kontrastowy firmy Nycomed uratował życie niewyobrażalnie dużej liczbie osób na całym świecie.
_

_

Norweskie wynalazki

Jak widzicie, nie można powiedzieć, że Norwedzy i Norweżki nie są pomysłowi. Może nie wszystkie wynalazki potomków Wikingów są niezbędne do codziennego funkcjonowania, ale z pewnością mogą ułatwić nasze życie. Czy znaliście te norweskie wynalazki?

Jeśli podobają się Wam tego typu artykuły to zachęcamy do lektury innych wpisów na temat skandynawskiej kultury i języka na naszym blogu. Na naszym Instagramie znajdziecie ciekawe posty dotyczące językowych ciekawostek i nie tylko. Natomiast, jeśli jesteście zainteresowanie nauką nowych języków to zapraszamy na nasze kursy językowe od choices®! Szczególnie polecamy kursy języka norweskiego online jeśli interesujecie się Norwegią i lubicie być niezależni.