Norweskie przysłowia i powiedzenia

Każdy i każda nas, zapewne przez większość czasu używa typowych wyrażeń, które pasują do różnych sytuacji. Zazwyczaj są to przysłowia i powiedzenia, które są nieodłączną częścią mowy. Ich znajomość a także świadomość kiedy ich używać, świadczy o naszym poziomie znajomości danego języka. Niedziwne więc, że osoby mówiące w swoim ojczystym języku będą używać ich częściej i sprawniej niż osoby, które zaczynają przygodę z nowym językiem.

Takie same czy inne?

Przysłowia i powiedzenia w norweskim są bardzo podobne do tych, które znamy z języka polskiego (np.  Sulten som en ulv  –  głodny jak wilk) bądź angielskiego (tutaj link do angielskich przysłów z artykułów choices). Są jednak też takie, które mimo że mają ten sam sens to używa się w nich innych przedmiotów, zwierząt czy postaci np.  gdybyśmy chcieli dosłownie przetłumaczyć norweskie powiedzenie Å komme mellom barken og veden (Między młotem a kowadłem) brzmiałoby ono Między korą a drewnem.
_

_

Następnym ciekawym przykładem jest tłumaczenie norweskiego przysłowia En fjær kan bli til fem høns. W języku polskim powiedzielibyśmy robić z igły widły, natomiast Norwegowie mówią że piórko może zmienić się w pięć kurczaków. Ciekawe, prawda? Sens jest ten sam, jednak inne słowa używane do tego wyrażenia sprawiają że brzmi ono zupełnie inaczej w dosłownym tłumaczeniu.  Natomiast polskie Lepszy rydz niż nic to norweskie lepsze suche ciasto niż nic do posmakowania – Bedre med tørr kake enn intet å smake. Polacy mówią, że jak sobie pościelą tak się wyśpią, za to norweska wersja tego przysłowia brzmi En får ete som en koker til czyli jak sobie ugotujesz, tak zjesz. Zostając w temacie przysłów po norwesku, które mimo zmiany słów mają ten sam sens, kolejnym przykładem takiego wyrażenia jest En svale gjør ingen sommer –  odpowiadające polskiemu jedna jaskółka wiosny nie czyni, jednak w języku norweskim pora roku jest zamieniona na lato, co ma związek z klimatem kraju i czasem, w którym pojawiają się jaskółki.

Kursy języka norweskiego online

Przejdźmy teraz do norweskich powiedzeń i przysłów, które tłumaczone dosłownie brzmią tak samo jak w naszym języku. Uparty jak osioł to idealny przykład kalki językowej, ponieważ norweska wersja tego wyrażenia to Sta som et esel. Jeśli chcemu zasugerować poznanym Norwegom że są podobni jak dwie krople wody, to powiemy że są Like som to dråper vann. Jedno z najbardziej popularnych europejskich przysłów to Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu. Jest ono równie dobrze znane w Norwegii i brzmi ono Alle veier fører til Rom.
_

Najpopularniejsze norweskie przysłowia i powiedzenia

Poniżej przedstawiam listę norweskich przysłów i powiedzeń, w schemacie norweskie przysłowie/powiedzenie – wersja polska – tłumaczenie dosłowne (jeśli różni się od oryginału). Warto przyjrzeć się tej liście i wyciągnąć swoje wnioski:

1. Alt i sin tid – Wszystko w swoim czasie
2. Å kjøpe katta i sekken – Kupować kota w worku
3. Bedre med. en fugl i hånden enn ti på taket – Lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu – Lepszy ptak w garści niż dziesięć na dachu
4. Stille vann har dypest grunn – Cicha woda brzegi rwie – Spokojna woda ma głębsze dno
5. Man kan ikke både spise kaken og beholde den – Nie można zjeść ciastka i mieć ciastko
6. Våkne med. skjegget i postkassa – Obudzić się z ręką w nocniku – Obudzić się z brodą w skrzynce
7. Jo flere kokker, dess mere søl.  – Gdzie kucharek sześć tam nie ma co jeść – Im więcej kucharzy, tym więcej bałaganu
8. Magen blir mett før øynene – Nie jedz oczami – Brzuch syci się prędzej niż oczy
9. En ulykke kommer sjelden alene. – Nieszczęścia chodzą parami – Nieszczęścia rzadko przychodzą same
10. Det er ikke gull alt som glimrer – Nie wszystko złoto co się świeci
11. Lur som en rev – Chytry jak lis
12. Øye for øye, tann for tann – Oko za oko, ząb za ząb
13. Frisk som en fisk – Zdrów jak ryba
14. Tiden leger alle sår – Czas leczy wszystkie rany
15. Øvelse gjør mester – Praktyka czyni mistrza
16. Den som ler sist, ler best – Ten się śmieje kto się śmieje ostatni – Ten kto śmieje się ostatni, śmieje się najlepiej
17. Det er lettere sagt enn gjort – Łatwiej powiedzieć niż zrobić
18. Å gjemme hodet i sanden – Chować głowę w piasek
19. Den som graver en grav for andre, faller selv i den – Kto pod kim dołki kopie ten sam w nie wpada – Ten, kto kopie dół dla innych, sam w niego wpada.
20. Like barn leker best – Ciągnie swój do swego – Podobne dzieci bawią się najlepiej
    _

Czy znajomość przysłów i powiedzeń jest przydatna?

Oprócz oczywistych względów, dla których dobrze jest znać norweskie przysłowia i powiedzenia, warto zauważyć że dzięki poznaniu nowych wyrażeń, możemy nauczyć się wielu słówek, poznać szyk zdania i rolę rodzajników. Przy nauce języka dobrze jest zagłębić się w niego z każdej strony, poznać idiomy, częste powiedzenia, tradycje, typowy humor. Patrząc na powyższe norweskie przysłowia i powiedzenia, możemy dostrzec wpływ klimatu, kultury, ale także to jak podobne są one do innych wyrażeń z języków europejskich. Użycie tych słynnych powiedzeń podczas rozmowy z rodowitym Norwegiem, może wywołać uśmiech na jego twarzy oraz podziw dla naszego zaangażowania w nauce.

Mam nadzieje że dzięki temu artykułowi już wkrótce będziecie mogli zaskoczyć przy konwersacji swojego nauczyciela czy mieszkańca kraju Wikingów, swoją znajomością ichniejszych powiedzeń i przysłów! A jeśli chcecie zacząć swoją przygodę z językiem norweskim lub poszerzyć swoją znajomość tego języka, to zapraszam do zapoznania się z ofertą kursów języka norweskiego online od choices®.