Czym jest korekta i redakcja tekstów w języku polskim?

Chociaż każdy lub każda z nas ma mgliste pojęcie, na czym polega korekta i redakcja tekstów w języku polskim (lub innym), niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, jak dużo kryje się pod tą z pozoru niewinną nazwą. Wbrew obiegowej opinii korekta i redakcja to nie są wcale synonimy, a poprawienie – czy z angielskiego proofreading – tekstu nie polega jedynie na wyłapaniu literówek. Zaintrygowani? Zapraszamy do dalszej części artykułu!
_
Proofreading (korekta tekstów) w choices® >>
_

_

Korekta i redakcja tekstów w języku polskim to jednak nie to samo?

Niestety nie i lepiej nie używać tych terminów wymiennie, jeśli nie chcecie podpaść żadnemu żądnemu krwi redaktorowi czy korektorowi.
_

Gdzie tkwi różnica?

Jak zwykle w detalach. Redakcja to tak zwane pierwsze czytanie po autorze. Redaktor dostaje na biurko (a teraz częściej raczej na maila) tekst w najbardziej surowej, najbardziej naszpikowanej błędami wersji. Jest on pierwszym czytelnikiem i zarazem pierwszym recenzentem całości. Błędów jest zazwyczaj sporo, dlatego redakcja kosztuje więcej niż korekta i pochłania zwykle więcej czasu.
_

A skoro jesteśmy już przy korekcie… 

Korekta to – jak nietrudno się domyślić – drugie czytanie. W związku z tym tekst jest już wygładzony przez redaktora, rażące błędy zostały usunięte. Jeśli redakcja jest generalnym sprzątaniem z myciem podłóg i trzepaniem dywanów, to korekta tekstu to jedynie polerowanie już i tak względnie czystych wazonów. Korektor nie ma tyle pracy, co redaktor. Wyłapuje on jedynie redaktorskie niedoróbki i wszystko to, co jakimś cudem zostało wcześniej przeoczone. W przeciwieństwie do redakcji korektę można wykonywać niemal niezliczoną liczbę razy. Można jej zrobić dwie, trzy, a nawet i cztery tury, aby upewnić się, że w tekście nie zostały żadne rażące błędy. Korektę może wykonywać ta sama osoba, która jest odpowiedzialna za redakcję, a może to być ktoś zupełnie inny. Wszystko zależy od preferencji autora, chociaż dobrą praktyką jest pokazanie tekstu jak największej liczbie osób, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia w tekście błędów.
_

Jakim tekstom potrzebna jest redakcja i korekta?

Dosłownie wszystkim. Nawet tekst napisany po polsku przez Polaka powinien przejść przez ręce redaktora i korektora. Korekta i redakcja tekstów w języku polskim jest ważna dlatego, że nawet rodzimy użytkownik języka nie jest często świadomy wszystkich zasad nim rządzących. Można mieć bogate słownictwo, ale być kompletnie zielonym, jeśli chodzi o poprawne stawianie przecinków. Można pisać mądrze, a jednak tak szybko, że w co trzecim słowie znajdują się literówki. Korekta i redakcja tekstów w języku polskim zapewnia świeże spojrzenie i perspektywę kogoś z zewnątrz, która zawsze wychodzi tekstowi na dobre. Co jeśli jednak nie piszecie po polsku? Czy proofreading jest zbędny? Absolutnie nie! Nieważne, w jakim języku piszecie, korekta i redakcja zawsze się przyda. Jeśli jednak tworzycie treści po angielsku i chcecie wyłapać część błędów samodzielnie, aby ulżyć nieco korektorowi i redaktorowi w pracy, możecie skorzystać z naszego poradnika – „Kiedy stawiamy przecinki w języku angielskim”. Dzięki tym wskazówkom angielska interpunkcja nie będzie miała już przed Wami tajemnic! Wróćmy jednak do meritum, bo nawet jeśli opanujecie zasady rządzące przecinkami do perfekcji, współpraca z korektorem i redaktorem uświadomi Wam, jak mało nadal wiecie o poprawności językowej.
_
Redakcja i edycja tekstów akademickich i biznesowych w choices® >>
_

Czym zajmuje się korektor\ka i redaktor\ka?

Lista zadań korektora/ki i redaktora/ki jest długa i – wbrew powszechnej opinii – nie obejmuje jedynie dbania o poprawną interpunkcję, chociaż ten aspekt oczywiście też jest bardzo ważny podczas pracy z żywym tekstem.
_

Podczas korekty i redakcji poprawiane są błędy takie jak:

• źle postawione przecinki lub ich brak
• literówki
• obco brzmiący szyk zdania
• nagminne powtórzenia
• zapożyczenia z innych języków
• niepoprawne formatowanie tekstu
• błędy rzeczowe, które mogą przedstawiać czytelnikowi zakrzywiony obraz rzeczywistości
• błędy logiczne
• zbyt długie i przez to niezrozumiałe zdania
  _

Nadal macie wątpliwości, czy korekta i redakcja tekstów w języku polskim jest czymś, na co warto wydać pieniądze? W takim razie przeprowadźmy więc mały test, który – mamy nadzieję – rozwieje Wasze wątpliwości. Poniżej znajdziecie kilka zdań, a Waszym zadaniem będzie zdecydowanie, czy są one poprawne, czy wręcz przeciwnie – błędne. Gotowi? Zaczynamy!
_

1. Wojtek powiedział, że mnie kocha i kupił mi czekoladę.
   _

Co sądzicie o powyższym zdaniu? Na pozór wydaje się poprawne, a jednak mamy w nim klasyczny przykład braku przecinka. Właściwa wersja to:
_

1. Wojtek powiedział, że mnie kocha, i kupił mi czekoladę.
   _

Czy ktoś z Was wpadłby na pomysł, aby przed „i” postawić przecinek?
_

2. Ta książka wydaje się być interesująca.
   _

A co teraz? Jest błąd czy go nie ma? Oczywiście, że jest. Zdanie po redakcji powinno wyglądać tak:
_

2. Ta książka wydaje się interesująca.
   _

I ostatni przykład:
_

3. Wszystko, co ona mówi, trzeba podawać w wątpliwość.
   _

Tym razem w powyższym zdaniu nie ma błędu. „Podawać w wątpliwość” to jak najbardziej poprawna forma. Jak widać, język polski jest naszpikowany zasadami, których my jako zwykli jego użytkownicy nie jesteśmy nawet świadomi. I właśnie na tym polega praca korektorów i redaktorów, na wyszukiwaniu językowych wpadek tam, gdzie nikt by się ich nie spodziewał.

Wniosek: Korekta i redakcja tekstów w języku polskim to nie taka prosta sprawa, jakby się mogło na pierwszy rzut oka wydawać.
_

Czy korektor/ka i redaktor/ka może całkowicie zmienić tekst?

Niestety wiele osób obawia się współpracy z korektorem/ką i redaktorem/ką z powodu błędnego przeświadczenia, że tekst przejdzie w tym czasie dramatyczne zmiany i zostanie niemal napisany od nowa, tak że nawet sam autor nie będzie w stanie rozpoznać własnych słów. Jest to obawa zrozumiała, jednak zupełnie niepotrzebna, ponieważ praca korektorów i redaktorów nie polega na przepisywaniu tekstu, tylko na wskazywaniu tych jego elementów, które wymagają doszlifowania. Każda sugestia czy poprawka jest tylko propozycją, na którą autor może – ale wcale nie musi – się zgodzić.

Czy teraz jesteście przekonani, że korekta i redakcja tekstów w języku polskim ma znaczenie? Szukacie kogoś, kto sprawdzi Wasz tekst pod kątem językowym? Być może zainteresuje Was nasza oferta w zakresie korekty i redakcji tekstu. Im więcej par oczu patrzy na tekst, tym lepiej. Każdy redaktor i korektor dysponuje podobną wiedzą w zakresie poprawności językowej, jednak każdy jest też człowiekiem i może zwrócić uwagę na różne aspekty tekstu.
_

Korekta i redakcja tekstów w języku polskim

Nadal czujecie niedosyt? Jeśli interesuje Was nie tylko poprawna polszczyzna i zasady interpunkcyjne, ale również języki obce i kultura, serdecznie zapraszamy na nasze profile na Instagramie i Facebooku! Na pewno znajdziecie tam coś dla siebie!