Włos: rzeczownik policzalny czy niepoliczalny? 

Nasi kursanci/nasze kursantki bardzo często bywają dla nas inspiracją do działań. Podczas zeszłotygodniowych zajęć, jeden z nich, profesor filozofii, z nienacka zapytał: ile włosów to za dużo? Po czym nie dając zbyt dużo czasu na zastanowienie, pouczył trzy to za mało na głowie, ale już w zupie to o trzy za dużo. Trafił w sedno, nie tylko nas zadziwiając, ale dając pomysł na dzisiejszy wpis, o rzeczowniku policzalnym.

W języku angielskim ta filozoficzna zagadka nabiera jeszcze głębszego znaczenia. „Hair” jako masa włosów na głowie jest rzeczownikiem niepoliczalnym (She has beautiful hair), ale pojedyncze włosy to już hairs – rzeczownik policzalny (There are three hairs in my soup!). Ta dwuznaczność to tylko wierzchołek góry lodowej gramatycznych niuansów. Podobnie coffee to napój niepoliczalny, ale two coffees to już dwie kawy – policzalne zamówienia w kawiarni. W choices® uczymy, że opanowanie tej różnicy to klucz do naturalnego angielskiego, a każda taka gramatyczna perełka to kolejny krok w stronę płynności językowej. Bo język, jak włosy w zupie, wymaga odpowiedniego kontekstu – i my pomagamy go zrozumieć!

Zapisz się na kurs języka angielskiego w choices® >>
_

Rzeczownik policzalny: wiele zależy od perspektywy.

Szczególnie ta językowa nas najbardziej frapuje. Otóż w języku polskim włosy to rzeczownik policzalny, ponieważ możemy powiedzieć jeden włos, dwa włosy, trzy włosy… dziewięćset osiemdziesiąt jeden włosów. Tak, jeden z naszych klientów przeszczepia włosy i pewnie właśnie tak wygląda jego dzień w pracy! W języku angielskim, z kolei, sprawa jest trochę bardziej skomplikowana. Otóż hair może być zarówno rzeczownikiem policzalnym jak i niepoliczalnym. Przyjrzyjmy się następującym przykładom wziętym wprost z British National Corpus, największego zbioru autentycznych tekstów języka angielskiego:

She stared hard at the black curly hairs on the neck of the man she’d married nine years before.

These specialized tactile hairs form the whiskers of the upper lips, and are also found on the cheeks and the chin, over the eyes and on the wrists of the forelegs.

Jednak niemalże 25 razy częstsze użycie hair w korpusie BNC notuje rzeczownik w wersji niepoliczalnej:

Long hair must be held back with an elastic band: clasps and metal grips are not allowed.

Her hair was a blonde cloud.

He was clean-shaven with straight blond hair and angular features

Jak nietrudno zatem zauważyć, hair jako rzeczownik policzalny jest statystycznie rzadszy niż niepoliczalny. Warto jednak zapamiętać, iż od statystyki ważniejsze jest znaczenie!
_

Uwaga, zagramy coś ciekawego…

Może Was zainteresować fakt, iż powiedzenie „a hair in the soup” w przeszłości oznaczało trywialny problem, którym nie warto się zajmować.
_

Pamiętajmy, że są tego konsekwencje gramatyczne.

Niepoliczalny hair zawsze będzie traktowany jak trzecia osoba liczby pojedynczej, zatem hair is, goes (grey), falls out. W przeciwieństwie do rzeczownika policzalnego, którego obowiązują zwyczajowe zasady gramatyczne.
_

Wiecie, że…

…hair występuje też w wielu angielskich idiomach?

• a hair’s breadth — o mały włos

She came within a hair’s breadth of losing her life (= she nearly died).

• the hair of the dog (that bit you) — (pić na) klin

Not that the hair of the dog remedy actually works, it just makes you forget how bad you feel for a while.

• make sb’s hair stand on end — sprawiać, że komuś włosy stają dęba

The thought of jumping out of a plane makes my hair stand on end.

• that’ll put hairs on your chest! — dobrze ci to zrobi

Here, have a drink of this stuff! It’ll put hair on your chest.

• not a hair out of place — wyglądać schludnie

She was as immaculate as ever – not a hair out of place.

• get in sb’s hair — naprzykrzać się komuś

My flatmate has been getting in my hair a lot recently.

A co zrobić, jeśli nie jesteśmy pewni, czy dane słowo to rzeczownik policzalny czy nie? Najlepiej sprawdzić to w dobrym słowniku monolingwalnym. Powodzenia!