Podstawowe zwroty i wyrażenia w języku hebrajskim

Pomimo faktu, że większość ludzi w Izraelu mówi po angielsku, rosyjsku (sic!), arabsku oraz w wielu innych językach, hebrajski jest głównym językiem urzędowym Państwa Izrael. Współczesny język hebrajski, którym mówi się obecnie w Izraelu, jest uwspółcześnioną wersją hebrajskiego znanego z Biblii. Język hebrajski jest jednym z niewielu, który został pomyślnie wskrzeszony po latach. Mówiąc bardziej naukowo, pomyślnie przeszedł proces rewitalizacji językowej. Podczas podróży po Izraelu pomocna może okazać się znajomość kilku prostych słów i wyrażeń. Jakie są zatem najbardziej przydatne podstawowe zwroty i wyrażenia w języku hebrajskim?

Mówienie w języku kraju do którego wyjeżdżamy, lub umiejętność posługiwania się chociażby podstawowymi zwrotami i wyrażeniami w lokalnym języku, to świetny sposób na nawiązywanie nowych znajomości i bardziej dogłębne zrozumienie mieszkańców i ich kultury. W przypadku znajomości języka hebrajskiego, wymaga on więcej uwagi niżeli inne języki, między innymi za sprawą braku zapisu samogłosek na co dzień i braku wielu podobnie brzmiących słów – które to często przy nauce języka obcego pomagają nam zagłębić się w innym języku.
_

_

Krótka historia języka hebrajskiego

Język hebrajski to język semicki, którym już od starożytnych czasów obok aramejskiego posługiwali się Żydzi zamieszkujący Palestynę. Od tamtego czasu przeszedł on ogromną przemianę. Dzięki staraniu Syjonistów, odrodził się na nowo pod koniec XIX w. głównie za sprawą Eliezera Ben Jehudy uważanego za ojca współczesnego języka hebrajskiego. Obecnie stanowi jeden z elementów emblematycznych odrodzenia się Izrael aż po 2 tysiącach lat Państwa. Jest jednym z najstarszych żyjących języków świata.

Najstarsze teksty hebrajskie pochodzą z II tysiąclecia p.n.e. a dowody sugerują, że plemiona izraelskie, które zamieszkiwały wtedy Kanan, mówiły już po hebrajsku. Język ten był prawdopodobnie powszechnie używany do upadku Jerozolimy w 587 r. p.n.e. kiedy to wojska babilońskiego króla Nabuchodonozora II zburzyły Pierwszą Świątynię.

Po wygnaniu Żydów z Palestyny, hebrajski zaczął powoli zanikać jako język używany w codziennym życiu. Głównie za sprawą faktu, że Żydzi w diasporach posługiwali się innymi językami ludności terenów na których zamieszkiwali. Sam hebrajski jednak nie wyszedł z użycia, ponieważ był używany nie tylko jako język modlitwy pośród Żydów. W hebrajskim bowiem spisywano żydowskie traktaty filozoficzne, literaturę i wskazania dotyczące przestrzegania zasad religijnych. Tak właściwie było do XIX wieku.
_

_

Współczesny język hebrajski

Społeczności żydowskie jeszcze do początków XX w. na ogół posługiwały się jidysz (językiem pochodzenia germańskiego zapisywanego alfabetem hebrajskim), lub innymi lokalnymi odmianami języka zapisywanego alfabetem hebrajskim. Do najbardziej znanych odmian lokalnych języków, którymi posługiwali się Żydzi należały między innymi Ladino – używany na Półwyspie Iberyjskim, czy Jewanik rozpowszechniony pośród żydowskiej diaspory na terenach współczesnej Grecji.

Wszystko zmieniło się, gdy Eliezer Ben-Yehuda postawił sobie za osobistą misję przywrócenie hebrajskiego, jako żywego języka społeczności żydowskiej. Uważał, że dla narodu żydowskiego ważne jest, aby miał on swój własny język. W 1881 roku, wraz z rodziną wyemigrował do Palestyny na fali żydowskiego ruchu syjonistycznego i postanowił, że nie tyle sam nauczy się hebrajskiego, ale także zacznie hebrajskiego uczyć swoje dzieci, które nie mogły znać i uczyć się żadnego innego języka.

W związku z tym, że język hebrajski był językiem starożytnym, brakowało w nim ogromnej liczby słów, potrzebnych do komunikacji pod koniec XIX wieku. Nie było słów na określenie „chodnika”, „gazety”, „kawy” czy „samochodu”. Eliezer postanowił zbudować język od nowa. Bazując na rdzeniach hebrajskiego znalezionych w Biblii i literaturze hebrajskiej oraz słowach zaczerpniętych z języka arabskiego i języków indoeuropejskich rozbudował hebrajski do takiego stopnia, że można się nim już było swobodnie posługiwać i komunikować.
_

Litery (מ, נ, צ, פ, כ) przyjmują inną formę graficzną jeśli występują na końcu wyrazu.

Zapis ręczny języka hebrajskiego wygląda inaczej
_

Język hebrajski w XX wieku

Nad poprawnością języka hebrajskiego czuwa Akademia Języka Hebrajskiego. To ona decyduje, co w obrębie języka jest akceptowalne i poprawne, a co nie. Mimo dość małej liczby osób posługującej się językiem hebrajskim, jest on bardzo zróżnicowanym językiem.

Jest to związane z tym, że również Żydzi mieszkający poza Izraelem (w diasporze) uczą się hebrajskiego w ramach ich religijnego wychowania, przez co każda nowa osoba ucząca się hebrajskiego wnosi do języka nowe formy słów i akcentów.
_

_

Podstawowe zwroty i wyrażenia w języku hebrajskim

Język hebrajski składa się z 22 liter. W codziennym zapisie nie stosuje się samogłosek. Zapisywany jest alfabetem hebrajskim od prawej do lewej strony. Podobnie jak inne języki semickie hebrajski bazuje na rdzeniach. Znając genezę rdzenia i „szablony” tworzenia odpowiednich części mowy języka hebrajskiego, można łatwo zapamiętać wiele nowych słów. Sam alfabet wywodzi się z alfabetu aramejskiego i jest potomkiem alfabetu fenickiego. Dla osób zaczynających swoją przygodę z językiem hebrajskim istnieje system zapisu samogłosek (nikkud), aczkolwiek to zupełnie inna historia.

Najbardziej przydatne zwroty i wyrażenia w języku hebrajskim:

_

Dzień dobry – [boker tov] בוקר טוב

Dobry wieczór – [erev tov] ערב טוב

Dobranoc – [lajla tov] לילה טוב

Dziękuję – [toda] תודה

Dziękuję bardzo – [toda raba] תודה רבה

Proszę – [bewakasza] בבקשה

Do widzenia – [lehitraot] להתראות

Cześć! – [szalom!] !שלום

Przepraszam – [sliha] סליחה

Przykro mi – [ani mictaer] אני מצטער
_

Jak się masz? (do kobiety) – [ma szlomeh?] ?מה שלומך

Jak się masz? (do mężczyzny) – [ma szlomha?] ?מה שלומך

Jak leci? – [ma kore?] ?מה קורה

U mnie w porządku – [ani beseder] אני בסדר

Miło cię poznać – [nai meod] נעים מאוד
_

Nie mówię po hebrajsku (kobieta) – [ani lo medaberet ivrit] אני לא מדברת עברית.

Nie mówię po hebrajsku (mężczyzna) – [ani lo medaber ivrit] אני לא מדבר עברית.

Mówię trochę po hebrajsku (kobieta) – [ani medaberet kcat ivrit] אני מדברת קצת עברית

Mówię trochę po hebrajsku (mężczyzna) – [ani medaber kcat ivrit] אני מדבר קצת עברית
_

Nie rozumiem (kobieta) – [ani lo mevina] אני לא מבינה

Nie rozumiem (mężczyzna) – [ani lo mevin] אני לא מבינ

Nie wiem (kobieta) – [ani lo jodaat] אני לא יודעת

Nie wiem (mężczyzna) – [ani lo jodea] אני לא יודע
_

Skąd jesteś? (kobieta) – [meifo at?] – ?מאיפה את

Skąd jesteś? (mężczyzna) – [meifo ata?] – ?מאיפה אתה

Jestem z Polski – [ani mi polin] אני מפולין

Jak się nazywasz? (do kobiety) – [ma szmeh?] ?מה שמך

Jak się nazywasz? (do mężczyzny) – [ma szemha?] ?מה שמך

Nazywam się – [ani…] … אני
_

Tak – [ken] כן

Nie – [lo] לא

Dobrze/dobry – [tov] טוב
_

Jak powiedzieć po hebrajsku „kocham cię”?

Bliski wschód to „kraina tysiąca i jeden nocy”. Izrael również pełen jest miłosnych opowieści. Tel Awiw jest jednym z tych miast, którego odkrywanie może sprawić, że już w trakcie pobytu, przyda się coś więcej ze znajomości języka i podstawowe zwroty i wyrażenia w języku hebrajskim mogą nie wystarczyć.
_

Jesteś ładny – [ata kol kah jafe] אתה כל כך יפה

Jesteś ładna – [at kol kah jafa] את כל כך יפה
_

Jesteś przystojny – [ata hatih] אתה חתיך

Jesteś przystojna – [ata hatiha] אתה חתיכה
_

Kocham cię! (kobieta do kobiety) – [ani ohevet otah!] !אני אוהבת אותך

Kocham cię! (kobieta do mężczyzny) – [ani ohevet otha!] !אני אוהבת אותך

Kocham cię! (mężczyzna do kobiety) – [ani ohev otah!] !אני אוהב אותך

Kocham cię! (mężczyzna do mężczyzny) – [ani ohev otha!] !אני אוהב אותך
_
_

_

Hebrajskie słowa w innych językach

Mając na uwadze, że język hebrajski jest jednym z najstarszych obecnie używanych języków, a społeczności się nim posługujące rozpierzchły się po całym świecie, należałoby oczekiwać, że wiele słów, zwrotów i słów z języka hebrajskiego (zarówno biblijnego i współczesnego) zostało zapożyczonych do innych języków. I tak też się wydarzyło. Słowa z języka hebrajskiego przeniknęły do naprawdę wielu języków. Najwięcej tych słów to słowa związane stricte z kulturą i obrzędami religijnymi Żydów. Do zapożyczonych słów należą między innymi popularne słowa typu „szatan”, „koszerny”, „chasyd”, „amen”, „alleluja”, „szabat” czy też „rabin”. Ale oprócz słów istnieje także mnóstwo potocznych wyrażeń i frazeologizmów, które swoją genezę mają w Biblii. Z wyrażeń będą to przykładowo „kozioł ofiarny”, „kasza manna”, „twarzą w twarz” czy „rzut kamieniem”, natomiast jeśli chodzi o związki frazeologiczne – najczęściej dotyczą one przypowieści: „widzieć źdźbło w cudzym oku” czy „szukajcie a znajdziecie”.

Warto tutaj zauważyć, że dla wielu tych wyrażeń i słów powszechnie uważanych za te pochodzące z języka hebrajskiego sięgają swoimi korzeniami czasów przed biblijnych i zostały do języka hebrajskiego również zapożyczone, a następnie rozpowszechnione jak jeden z najbardziej znanych „ząb za ząb” – które najprawdopodobniej pochodzi z Kodeksu Hammurabiego.
_

Podstawowe zwroty i wyrażenia w języku hebrajskim

Współczesny język hebrajski oparty został o konstrukcje języka hebrajskiego biblijnego. Przez setki lat jego popularność malała, a diaspory żydowskie w życiu codziennym posługiwały się lokalnymi językami. Sam hebrajski przetrwał tylko w obrzędach religijnych. Do czasów migracji Żydów na tereny Palestyńskie na przełomie XIX i XX wieku. Prawdziwy rozkwit języka hebrajskiego nastąpił wraz z odrodzeniem się Państwa Izrael w 1948 roku. Język hebrajski stanowi do dzisiaj jeden z najważniejszych symboli Izraela i zawiera wiele innowacji zaprojektowanych w celu zaspokojenia współczesnych potrzeb użytkowników.

Podróżując do Izraela warto znać podstawowe zwroty i wyrażenia w języku hebrajskim co zapewne niezmiernie skróci dystans dzielący turystów i lokalnych mieszkańców. Jeśli jednak nauka języka hebrajskiego wydaje się zbyt trudna by poświęcić jej więcej czasu, polecam skorzystać z ofert kursów językowych w choices®. Kurs języka rosyjskiego online lub kurs języka angielskiego online wzmocni wasze umiejętności i pomoże w lepszej komunikacji będąc na wakacjach, chociażby w Izraelu.

נתראה בקרוב