Wymowa w języku norweskim

Język norweski jest powszechnie uważany za bardzo trudny pod względem wymowy. Niejedna osoba ucząca się latami tego języka może mieć problemy zarówno w wymowie, jaki i w zrozumieniu osób mówiących na co dzień po norwesku. Tym artykułem chcemy nieco przybliżyć Wam temat i opowiedzieć o tym jak wygląda wymowa w języku norweskim.
_
Kursy języka norweskiego online
_

Język norweski należy do grupy skandynawskich języków germańskich. W piśmie wyróżniamy dwa standardy piśmiennicze: bokmål i nynorsk. Bokmål jest zdecydowanie popularniejszy wśród Norwegów oraz obcokrajowców. Natomiast Nynorsk jako wariant wymowy jest wybierany tylko przez około 10% użytkowników. Bokmål jest oparty na dulszczyźnie, a przy ty w przeszłości rozwijał się w miastach, a nynorsk przede wszystkim w obszarach wiejskich. Współczesny język norweski nie posiada ujednoliconego standardu wymowy, dlatego też wszystkie dialekty są traktowane na jednakowym poziomie.
_

_

Norweski alfabet a wymowa w języku norweskim

Poniżej przedstawiamy poszczególne litery występujące w norweski alfabecie, wraz z wymową w nawiasie.

A /a/, B /be/, C /se/, D /de/, E /e/, F /ef/, G /ge/, H /ho/, I /i/, J /je/, K /ko/, L /el/, M /em/, N /en/, O /u/, P /pe/, Q /ku/, R /ær/, S /es/, T /te/, U /u/, V /ve/, W /dobelt ve/, X /eks/, Y /y/,  Z /set/, Æ /æ/ (pomiędzy polskim a oraz e), Ø /ø/ (pomiędzy polskim o oraz e), Å /o/.
_

Vokaler og diftonger czyli samogłoski i dyftongi w języku norweskim

Norweski alfabet zawiera 9 samogłosek, które mogą być zarówno długie, jak i krótkie. Według reguły samogłoska jest długa, gdy po niej występują co najmniej dwie spółgłoski. Krótka samogłoska jest przeważnie w reszcie przypadków. Oto kilka przykładów wyrazów, w których występują poszczególne samogłoski w obu wariantach. Dwukropek przy samogłosce oznacza, że jest długa. Brak dwukropka oznacza samogłoskę krótką.

1. A

• takk /tak:/ -dziękuję
  jakke /ja`k:ə/ -kurtka
  tak /ta:k/ -dach
  ta /ta:/ -brać
  _

2. E

• legge / le`g:ə / -kłaść
  penn /pen:/ -długopis
  lege / le:`gə / -lekarz
  lese /le:sə/ -czytać
  _

3. I

• gift /jift/ -zamężna/żonaty
  finn /fin:/ -znajdź
  gi /ji:/ -dawać
  fin /fi:n/ -ładny, świetny
  _

4. O

• komme / kå`m:ə/ -przyjść
  klokke /klokkə / -zegarek
  sol /su:l/ -słonce
  sove /so:və/ -spać
  _

5. U

• ung /’uŋŋ/ -młody
  nummer /no´m:ər/ -numer
  hus /hu:s/ -dom
  hun /hu:n/ -ona
  _

6. Y

• tynn /tyn:/ -chudy
  symbol /symbo:´l/ -symbo
  lys /ly:s/ -jasny
  gryn /gry:n/ -kasza
  _

7. Æ

• væske /ve`skə/ -plyn
  bæsje /bæ`ʃ:ə/ -kupa
  bær /bæ:r/ -jagoda
  lære /læ:`rə/ -uczyc
  _

8. Ø

• spørre /spø`r:ə/ -pytać
  sønn /søn:/ -syn
  gjøre /jø:`rə/ -robić
  kjøre /çø:`rə/ -prowadzić (samochód)
  _

9. Å

• også /å´gså/ -również
  åtte /å`t:ə /-osiem
  mål /må:l/ –cel
  gå /gå:/ -iść
  _

_
Dyftongi (nor. Diftonger) to połączenie dwóch głosek, które czytamy jak jeden dźwięk. W języku norweskim występuje 5 dyftongów. Poniżej przedstawiamy wspomniane dyftongi wraz z przykładami słów oraz wymową.

• Ai /ai/ – hai (rekin)
• Ei /æi/ – vei (droga)
• Øy /øi/ – øye (oko)
• Oi /oi/ – egoisme (egoizm)
• Au /æu/ – sau (owca)
  _

Konsonanter – spółgłoski w języku norweskim: 

Pozostałe 20 liter w alfabecie norweskim to spółgłoski:

B, C, D, F, G, H, J, K, L, M, N, P, Q, R, S, T, V, W, X, Z

Litery: c, q, w, x ,z można rzadko spotkać i przeważnie występują w wyrazach zapożyczonych takich jak np..: pizza, podcast, project.

Większość z norweskich spółgłosek jest wymawiana podobnie jak w języku polskim. Jest jednak kilka wyjątków, na które należy zwrócić uwagę. Mamy tutaj namyśli spółgłoski nieme– czyli takie, których nie wymawiamy.
_

• “D” jest nieme, gdy jest poprzedzone spółgłoskami l, n, r oraz w wygłosie po długiej samogłosce oraz na koncu wyrazu np.:

Med /me:/

Kveld /kvel:/

Sende /se`n:ə/
_

• “G” jest nieme, gdy występuje w wyrazie z “j” jako dwuznak “gj” i w przymiotnikach kończących się na “ig” np.:

Gjerne /jæ:`rnə/

Viktig /vi`kti/

Gift /jift/
_

• “H” jest nieme, gdy występuje w wyrazie w połączeniu z “j” lub “v” np.:

Hva /va:/

Hjelpe /je`lpə/

Hvit /vi:t/
_

• “T” jest nieme w rzeczownikach rodzaju nijakiego w formie określonej np.:

Bordet /borde/

Huset /hu:se/

Målet /må:le/
_

W języku norweskim występują również zbitki głosek, które czytamy w określony sposób. Oczywiście, w zależności od dialektu mogą pojawiać się pewne różnice. Jak wtedy wygląda wymowa w języku norweskim?
_

• Głoska /∫/ jest zapisywana na kilka sposobów:

< sj > np. Stasjon (stacja), pensjon (emerytura)

< skj > np. Skje (zdażyć się), sjokolade (czekolada)

< sk > przed < i, y, ei, øy > np. Sko (but), ski (narty)

< rs > np. Kurs (kurs), norsk (norweski)
_

• Głoska /ç/ jest zapisywana na kilka sposobów:

< kj > np. Kjøpe (kupowac), kjole (sukienka)

< k > przed < i, y, ei, øy > np. sky (chmura), skøye (źartować)

< tj > np. Tjene (służyć)
_

• Głoska /ŋ/ tylnojęzykowa jest zapisywana jako

Np. Lang (długi), ung (młody), tung (ciężki)
_

• Głoski /ʈ/, /ɖ/, /ɳ/, /ɭ/,

/ʈ/ można zapisac jako np. kort (karta), svart (czarny)

/ɖ/ można zapisać jako np. bord (stół), jord (ziemia)

/ɳ/ można zapisać jako np. bjørn (niedźwiedź), ekorn (wiewiórka)

/ɭ/ można zapisać jako np. farlig (niebezpieczny), særlig (szczególnie)
_

Akcent w języku norweskim

A na koniec chyba najciekawsze zagadnienie, czyli akcent. Trzeba przyznać, że język norweski jest bardzo melodyjny, a to właśnie za sprawą akcentu. Wyróżniamy dwa rodzaje akcentów: wyrazowy i toniczny.

Akcent wyrazowy pada zazwyczaj na pierwszą sylabę wyrazu np. Spise (jeść), sove (spać).

Akcent może też padać na drugą lub trzecią sylabę wyrazu, dotyczy to zazwyczaj wyrazów obcego pochodzenia np. Pizza, podkast, prosjekt.

Akcent toniczny jest nazywany też tonemem. Tonemy nadają wyrazowi melodię. Wyróżniamy dwa rodzaje tonemów.

• Tonem 1- tonem wzrastający np. Loven (prawo), landet (wieś, kraj)
• Tonem 2- tonem opadająco-wzrastający np. Låven (stodoła), lande (lądować)

Co prawda brak akcentu lub nieprawidłowe akcentowanie nie spowoduje, że nie dogadamy się z osobą z Norwegii. Natomiast często norweska wymowa zależy od akcentu co oznacza dany wyraz. Nasłuchiwanie i powtarzanie po osobach z Norwegii jest najlepszym sposobem na nauczenie się norweskiego akcentu i wymowy w języku norweskiem.
_

Inne ciekawostki językowe od choices®

Jak zawsze zachęcamy do regularnego odwiedzania naszego bloga, gdzie znajdziecie wiele ciekawych artykułów nie tylko na temat języka norweskiego: “Czym jest kebabnorsk?“, “dlaczego warto znać język norweski“.  Na naszych profilach w mediach społecznościowych na Facebooku i Instagramie zamieszczamy przydatne posty zawierające najróżniejsze ciekawostki językowe. Jeśli jeszcze nie korzystaliście z naszych kursów językowych od choices® to również zapraszamy do kontaktu!