Medyczny język angielski w tłumaczeniach i na kursach językowych

Angielski to kluczowy język medycyny. Medyczny język angielski to zbiór terminologii medycznej uznawanej za najbardziej „nieprzyjazną” specjalistyczną mowę na świecie. Ponieważ nawet dla osób posługujących się językiem angielskim na co dzień ta odmiana języka i słówka pochodzące z terminologii tej specjalizacji mogą brzmieć obco i niezrozumiale.

Medyczny język angielski to nie tylko słówka. Jest on także używany do nazywania części ciała oraz procesów, które w nim zachodzą. Są to też nazwy różnych zabiegów i operacji medycznych. Poza tym do medycznej terminologii zaliczają się też wszelkie nazwy chorób i schorzeń, a także określenia związane z farmacją. W dzisiejszych czasach, to właśnie język angielski uznawany jest za “lingua franca” medycyny i farmacji.
_
Specjalistyczne tłumaczenia medyczne w choices® >>
_

_

Historyczne źródła języka angielskiego w medycynie

Medyczna terminologia w angielskim ma swoje źródła w grece i łacinie. Pisma i książki właśnie w tych językach zdominowały wpływ na medyczny język angielski. Wyróżniającą się postacią w tej dziedzinie jest Hipokretes, nazywany ojcem medycyny. Najstarsze odnalezione dokumentacje medyczne są właśnie jego autorstwa. Pochodzą one z 4/5 w p.n.e. Niektóre z zawartych w nich słów są w użyciu po dziś dzień. Innym autorem wielu pojęć w medycynie jest rzymski lekarz Galen. Był on jednym z najznakomitszych, starożytnych lekarzy. Wywarł on znaczny wpływ na rozwój medycyny w kolejnych epokach. Ślad jaki ci uczeni zostawili na medycynie jest widoczny do dzisiaj, jako że wiele greckich pojęć jest używanych we współczesnej terminologii. W kolejnych epokach medyczny żargon był wzbogacany o wyrażenia pochodzące z innych języków. W czasie renesansu medycy odkrywając kolejne części ludzkiego ciała, nadawali im głównie łacińskie nazwy. Podczas oświecenia, gdy została opracowana znaczna część medycznej terminologii, łacina podobnie była dominującym językiem.
_

Morfologia medycznych pojęć

Dla języka angielskiego w jego medycznej odmianie charakterystyczne jest tworzenie pojęć za pomocą łączenia części słowa zwanego rdzeniem z różnymi przedrostkami oraz przyrostkami. Zasady opisujące łączenie tych elementów są oparte na łacinie. Rzeczowniki mogą być odmieniane przez 5 przypadków i mogą być w liczbie pojedynczej lub mnogiej. Różne końcówki słów wyznaczają ich formę i znaczenie. Przykładowo “Nowotwór w płucach” byłby tłumaczony jako “adenocarcinoma of the left superior lobe of the lung.”, gdzie pierwsze słowo brzmi szczególnie tajemniczo. Po rozłożeniu go na mniejsze elementy, możemy łatwo odszyfrować jego znaczenie. Rdzeń to “carcin”, który oznacza nowotwór. Przyrostek “Oma” może być tłumaczony jako guz lub nieprawidłowy rozrost. Przedrostek “Adeno” oznacza natomiast że przyrasta do gruczołu. Zatem, “adenocarcinoma” może być przetłumaczone jako “nowotworowy guz przyrastający do gruczołu”. Dalsza część pojęcia opisuje położenia guza jako “the left superior lobe of the lung”, co może być tłumaczone jako nowotwór “lewego płata górnego płuca”. Kolejnym przykładem może być określenie “Pericarditis” oznaczające zapalenie osierdzia, ujawnia swoje znaczenie po rozłożeniu na części.”Peri” oznacza “otaczający”, ”Card”-to serce, a “itis” może być tłumaczone jako zapalenie.
_

Medyczny język angielski i medyczne skrótowce

Ważną częścią medycznej odmiany języka angielskiego są liczne skrótowce, które stały się uniwersalne i rozpoznawalne na całym świecie. Specyficznym typem skrótowców są te składające się tylko z jednej litery. Po Angielsku nazywane są one “definite abbreviations”. Przykładem takiego skrótowca jest np. C oznaczające “cough”, czyli kaszel. Innym typem skrótowców są te składające się z dwóch liter jak np. “AB”- oznaczające antibiotics, ”BP”, czyli “blood pressure”(ciśnienie krwi),oraz “BT” co oznacza “Blood test”. W angielskim medycznym używa się również trzy-literowych skrótów, które zastępują długie i skomplikowane słowa.

Przykładem może być “ANS” będące skrótem od “autonomic nervous system” (autonomiczny układ nerwowy), ”CVS”, czyli cardiovascular system (układ krążenia). W medycynie powszechne też są 4-literowe skrótowce, takie jak “TWBC”, co można rozwinąć jako “otal white blood cells” (ilość białych krwinek), czy “EDUD” (eating, drinking, urinating and defecating), za pomocą którego lekarze opisują przyjmowanie pokarmów i płynów, oddawanie moczu i wypróżnianie się u pacjentów. Również wiele schorzeń nosi nazwę-skrótowca. Przykładem może być AIDS (Acquired immune deficiency syndrome), czy też powodujący je wirus HIV. Innym znanym skrótem jest też ADHD (Attention-Deficit / Hyperactivity Disorder).
_

Specyficzne słownictwo-medyczny żargon

Dla nauk ścisłych takich jak medycyna, charakterystyczne jest unikatowe słownictwo. Wiele specjalistycznych słów używanych w medycznym angielskim to bezpośrednie zapożyczenia z łaciny-np. “acne vulgaris; tetanus; opisthotonos; diarrhoea”. Przykładami słownictwa częściowo specjalistycznego używanego przez lekarzy we wzajemnej komunikacji mogą być “acne; skin eruption; trismus”.

Do słownictwa potocznego, którego lekarze używają podczas rozmów z pacjentami zaliczymy natomiast takie pojęcia jak “pimples; red spots; rash; lockjaw; the runs”. Rozróżnienie między tymi trzema kategoriami słownictwa wpływa na to, że w medycznym angielskim istnieje wiele synonimów, które pochodzą z różnorodnych źródeł. Synonimy są używane zależnie od kontekstu, lekarze używają specjalistycznych terminów w oficjalnych okolicznościach, oraz ich potocznych wersji w komunikacji z pacjentami np.myopia/short-sightedness; coagulation/blood clotting; oedema/swelling; initiate/begin; detect /find out).

Dla osób chcących nauczyć się terminologii związanej z medycyną w języku angielskim dobrym wyborem są fiszki, które pomogą przyswoić wiedzę z tego zakresu.

Kursy Medical English w choices® >>
_

Nominalizacja czasowników i przymiotników

Charakterystyczną cechą tekstów naukowych w angielskim, wliczając w to te medyczne jest nominalizacja czasowników i przymiotników. Mimo iż brzmi to zawile, jest to prosty proces polegający na przekształcaniu czasownika w rzeczownik i nadawanie mu cech materialnych np. Słabo pamiętać->mieć słabą pamięć. Właśnie takiej procedurze jest poddawanych wiele czasowników i przymiotników w Angielskim medycznym języku. Przykładem użycia tzw. rzeczownika odczasownikowego może być “Growing appreciation of the pro-inflammatory pathways”- możemy tu znaleźć słowa “appreciation”, które występujące jako rzeczownik.
_

Złożenia rzeczowników

Kolejnym specyficznym dla medycznego angielskiego elementem są bardzo długie słowa skonstruowane z wielu rzeczowników. W tej odmianie języka możemy odnaleźć wiele takich “tasiemców” jak np. “Dimethylamidophenyldimethylpyrazolone”, pod tą fantazyjną nazwą kryje się jednak najzwyklejszy środek przeciwgorączkowy i przeciwbólowy. Innym przykładem słowa ciągnącego się w nieskończoność jest “Hepaticocholangiocholecystenterostomies”, co oznacza operacje polegającą na połączeniu narządów w jamie brzusznej. Kolejnym przykładem jest pojęcie “Esophagogastroduodenoscopy”, które jest wiele bardziej znane w formie skrótu czyli “EKG”. Możemy zobaczyć, że skrótowce, które były opisane wcześniej w tym artykule są naprawdę przydatne, szczególnie w przypadku tak długich słów. Ostatnim słowem zasługującym na wspomnienie ze względu na bycie najdłuższym słowem w języku angielskim jest “Pneumonoultramicroscopicsilicovolcanoconiosis”, czyli choroba płuc spowodowana wdychaniem popiołu i piasku.
_

Eponimy

Inną cechą szczególną dla angielskiego medycznego jest użycie eponimów, szczególnie w kwestii nadawania nazw schorzeniom. W tej odmianie języka możemy wyróżnić około 10 tys. słów, które są eponimami. Choroby są zazwyczaj nazywane są na cześć naukowców, którzy znacznie przyczynili się do ich zbadania. Stanowią więc formę upamiętnienia tych badaczy. Przykłady chorób nazwanych na cześć ich odkrywców to np. “Down syndrome, Parkinson’s disease, Alzheimer’s disease”. To jednak nie jedyny typ eponimów stosowanych w nazewnictwie medycznym. Niektóre schorzenia np. “Job syndrome” mają swoje źródło w biblii. Nazwy niektórych chorób pochodzą też z mitologii np. “Proteus syndrome”. Możemy wyróżnić również choroby które w swoich nazwach posiadają eponimy postaci z baśni, np. “Cinderella syndrome”.

Zachęcamy do sprawdzenia innych ciekawostek językowych na Instagramie! Więcej o choices® możesz dowiedzieć się na Facebooku!